BRUL! Herfst 2023: De wortels van de Partij voor de Dieren - interview Eliane Géron

Tekst en foto’s door Fleur Smits

Ecocentrisme. Wat betekent deze term? Waar komt het vandaan? En hoe vormt ecocentrisme het uitgangspunt van de Partij voor de Dieren? BRUL!-redacteur Fleur gaat over dit thema in gesprek met Eliane Géron, de fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren Heerlen.

Eliane Géron, fractievoorzitter van de PvdD Heerlen

Mijn naam is Eliane Géron. Ik ben in 1954 geboren in Zuid-Limburg, opgegroeid in Luxemburg en op mijn twaalfde weer in Zuid-Limburg beland. Na de middelbare school heb ik op verschillende plekken in Nederland buiten Limburg gewoond. Toen ik na jaren terugkwam naar het zuiden, dacht ik eerst aan Maastricht als woonplaats. Echter, ik werd aangetrokken door de alternatieve mentaliteit van Heerlen. De mentaliteit van vechten en erbovenop komen.

Richting het einde van mijn beroepsmatige leven in 2014, begon ik mij activistisch in te zetten voor klimaat en milieu. Op dat gebied leek het zuiden toen nog in slapende toestand te verkeren. Er miste nog reuring. Mijn eerste actie was een demonstratie op de fiets door Amsterdam, georganiseerd door Fossielvrij Nederland. Daarna volgden talloze acties en demonstraties. Ik was aanwezig bij een zeer leerzaam klimaatweekend van de Nederlandse klimaatbeweging. Daarnaast droeg ik in Limburg bij aan een klimaatfilmcyclus in Limburgse filmtheaters in de periode voorafgaand aan de COP in Parijs. Omdat het programma en de wereldvisie van de Partij voor de Dieren mij zeer aanspraken, werd ik in 2017 lid van de Partij voor de Dieren. Ik merkte heel duidelijk dat je als activist samen sterker bent dan als individu.

In 2017 stelde ik me kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen in Heerlen. We kwamen toen met twee zetels in de raad. Aanvankelijk werden we gezien als ‘de meisjes van de dierenpartij’.  Dierenwelzijn, klimaatchaos, biodiversiteitsverlies en andere daarmee samenhangende crises en problemen waren tot dan in de Heerlense gemeenteraad geen favoriete onderwerpen. Zoals ook op landelijk niveau de PvdD en haar standpunten langzaam maar zeker in toenemende mate door andere partijen serieus worden genomen, geldt dat ook in de Heerlense gemeenteraad.’

Wat houdt de term ‘ecocentrisme’ in?
De term ‘ecocentrisme’ komt voort uit de milieufilosofie en -ethiek. Volgens het ecocentrisme heeft de natuur een intrinsieke waarde, dus een waarde op zich. Het komt erop neer dat de levende Aarde en al haar levende wezens gelijk zijn. De mens is een deel van het overkoepelende ecosysteem. De belangen van het ecosysteem gaan altijd boven die van mensen uit.

Tegenover ecocentrisme staat de wijdverbreide wereldvisie: het antropocentrisme. Deze visie komt voort uit de visie van denkers zoals Aristoteles en is ingebed in grote, overheersende godsdiensten, zoals het christendom en de islam. Volgens het antropocentrisme staat de mens centraal; alles in de natuur mag worden gebruikt door de mens, hetgeen helaas vaak ontaardt in misbruik. Een andere term die gebruikt wordt om het menscentrale denken aan te duiden is egocentrisme. Terwijl bij ecocentrisme het ecosysteem centraal staat, is dat bij egocentrisme de mens. Eco- en egocentrisme hebben dus tegenovergestelde betekenissen.

Hoe vallen mensenrechten ook binnen ecocentrisme?
Mensenrechten beschermen de waardigheid van ieder mens. Je hebt mensenrechten omdat je mens bent, onafhankelijk van je geslacht, gender, etnische afkomst, godsdienst of politieke overtuiging. Deze rechten gelden altijd en overal, voor iedereen. Mensenrechten hebben een speciale plaats in het recht. Ze zijn vastgelegd in de Nederlandse Grondwet en er zijn internationale afspraken over gemaakt. De Partij voor de Dieren wil dat klimaat, biodiversiteit, volksgezondheid, mensen- en dierenrechten en regionale landbouw het uitgangspunt vormen voor het creëren van handelsbeleid. Dat de kortetermijnbelangen van multinationals, aandeelhouders en de agro-industrie het uitgangspunt vormen, is juist niet wat de PvdD wil.

De PvdD wil beschermers aanstellen. En luisteren naar de noodkreten van activisten uit onder meer Canada, Brazilië, Indonesië en China, om te stoppen met vrijhandels- en investeringsverdragen, die ten koste gaan van lokale gemeenschappen, mensenrechten, de natuur en de dieren. Het wordt tijd dat een kabinet dat ook als leidraad voor beleid gaat hanteren.’’

Hoe is egocentrisme in de loop van de geschiedenis normbepalend geworden in de westerse maatschappij?
In de westerse grondhouding (basisbeeld) zag de mens zichzelf eeuwenlang als heerser over de natuur. Als we de geschiedenis nalopen en willen weten waar ego- en ecocentrisme vandaan komen, begint ons onderzoek bij het animisme. Het is de naam voor de wereldvisie zoals die voorkomt bij veel egalitaire inheemse volkeren (die wij lange tijd als primitief beschouwden). Volgens het animisme bezit alles op Aarde een ziel en bepaalde krachten: donder, regen en vuur en zo ook de zon, de maan, zand en rotsen. Ook mensen, andere dieren en planten bezitten bepaalde krachten. In het animisme worden verschillende krachten geëerd. Het werd in latere maatschappijvormen vervangen door andere inzichten. Er ontstonden religies waarin de mens een centralere rol kreeg. Zo stelde Aristoteles rond 350 jaar voor Christus dat alles een ziel had. Hij creëerde een hiërarchische rangschikking, een keten: Scala naturæ (de ladder van de natuur). In deze keten zijn mensen boven andere dieren en planten geplaatst. Heiligen en andere bovennatuurlijke zaken staan triomfantelijk bovenaan. Daarop volgt de mens, waarna niet-menselijke dieren en planten volgen. Zogenaamde ‘levenloze’ zaken, zoals Aarde, water en gesteente, hebben helemaal onderaan een plek gekregen. De mens plaatst zichzelf hier dus boven andere dieren, waarmee wordt geïmpliceerd dat de mens beter, slimmer, bekwamer, etc. is dan al het andere leven op Aarde.

Vervolgens ontstaan er polytheïstische godsdiensten. Dat zijn godsdiensten waarin meerdere goden geëerd worden. Denk aan het hindoeïsme, de traditionele Chinese volksreligie genaamd shenisme en de oorspronkelijk Japanse religie shintoïsme. Later komen monotheïstische godsdiensten op. Monotheïsme is het geloof in één god. Het jodendom, christendom en de islam zijn voorbeelden van monotheïstische godsdiensten. Tijdens deze ontwikkeling verdwijnt de ziel uit alles, behalve de mens. Dieren en natuur worden dingen zonder ziel en zonder intrinsieke waarde.

Met de opkomst van de industrialisatie en het gebruik van fossiele brandstoffen begon de mens een steeds grotere voetafdruk te zetten op Aarde. We zetten de wereld als decor voor óns zijn.

In de afgelopen decennia werd er voorzichtig en langzaamaan een historische verschuiving zichtbaar: naar partner en participant van de natuur. Al onze (individuele) handelingen en keuzes zijn van wezenlijk belang voor mens, dier en natuur.

Hoe vallen inclusie en gelijkheid binnen egocentrisme en hoe binnen ecocentrisme?
Binnen het egocentrisme en antropocentrisme staat de mens centraal. Elk individu moet beschermd worden tegen acties van andere individuen of overheidsinstanties die de rechten van het individu schenden. Hiertegenover staat ecocentrisme. Daarin bestaat in feite geen fundamenteel verschil tussen de mens zelf en zijn omgeving. Bovendien: mens is mens. De mens wordt beschouwd als mens, ongeacht huidskleur, afkomst, liefdesvoorkeur of welke eigenschap dan ook. Ernstige sociale en economische ongelijkheid bestaat niet in een ecocentrische wereld. Iedereen wordt immers als gelijk behandeld en ook als gelijke geholpen en gesteund.

Heeft u in de afgelopen decennia veranderingen gezien in de bewustwording van eco- en egocentrisme?
Er hebben zich zeker wel veranderingen voorgedaan. We komen als mensen namelijk tot conclusies. De huidige wereld toont overduidelijk de tekenen van een antropocentrische levensstijl. Veel milieuproblemen worden veroorzaakt doordat onze consumptie- en productieprocessen op z’n zachts gezegd niet goed aansluiten op de ecologie van het natuurlijke systeem waarop ze berusten. Zo zijn milieuproblemen uiting van allerlei onwenselijke neveneffecten van het gebruik van onze natuurlijke omgeving. Zulke problemen kunnen soms, maar meestal niet met allerlei technische en organisatorische ingrepen beheersbaar worden gemaakt of worden opgelost. Technische innovaties hebben zelfs vaak een averechts effect, verhogen de complexiteit en vergen zo nog meer energie en grondstoffen. De gedachtegang van milieu-ethici heeft een ander karakter: zij gaan ervan uit dat de huidige verhouding van de mens met zijn omgeving niet alleen technisch, maar ook moreel gezien problematisch is. Het is de verstoorde relatie tussen de mens en zijn natuurlijke omgeving, en de rol die allerlei denkbeelden en waardepatronen spelen of hebben gespeeld.

Een andere verandering waar we niet meer omheen kunnen, is de opkomst van demonstraties. Denk aan de aanwas van Extinction Rebellion, Greenpeace en Milieudefensie en aan Greta Thunberg.

Omdat het ons duidelijk is dat veel problemen voortkomen uit het huidige, antropocentrisch denken, kunnen we er niet meer omheen: verandering is onvermijdelijk. Pleisters plakken gaat ons niet meer uit de (helaas niet-figuurlijke) brand helpen. De demonstraties zijn tekenen die beleidsmakers niet meer kunnen blijven negeren. Ook grote bedrijven gaan mee in de bewustwording, maar toch handelen zij daarmee nog steeds vanuit economisch oogpunt. Kijk maar naar Unilever, die een tijd terug ‘De Vegetarische Slager’ overnam. Dat hebben ze niet gedaan om dierenlevens te redden, maar omdat ze er geld in zagen. Het begin is in ieder geval gemaakt. Het beweegt nu. Veranderingen zijn bezig.

In de tuin van Eliane lopen kippen rond. Een aantal van deze kippen is gered uit de bio-industrie, vandaar dat ze groen geverfde veren hebben

Wat is het meest zorgelijke aan egocentrisme? Of: graven egocentrische partijen, bij wijze van spreken, hun eigen graf?
Egocentrisme stelt dat de mens kan blijven voortgaan op het oude systeem. Egocentrische partijen blijven dus ook doorgaan zolang ze stemmen krijgen. Dat is zorgelijk, omdat de noodzakelijke veranderingen worden tegengehouden. Moeilijke onderwerpen worden uitgesteld en omzeild. De problemen liggen er: de uitkeringsaffaire, Groningen, mijnschade etc.

Ecocentrisme vormt hét uitgangspunt van de Partij voor de Dieren (PvdD). In welke hoofd-partijpunten is ecocentrisme duidelijk te herkennen?
Ecocentrisme vormt inderdaad hét uitgangspunt voor de Partij voor de Dieren. Alle standpunten en keuzes worden volgens deze kern gevormd. Het is in een aantal idealen en hoofdpunten van de partij duidelijk te herkennen dat ecocentrisme de leidraad voor de PvdD is. Onder meer in de volgende punten:

  •       ‘De Aarde biedt genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht. ’
  •       ‘Alles van waarde beschermen, alles wat schaars is eerlijk verdelen. ’
  •       ‘Dieren hebben het recht om te leven naar hun aard.’
  •       ‘Een leefbare aarde voor al haar bewoners. ’

(Bron: Partij voor de Dieren, 2023).

Ons ecocentrale programma is nodig om het tij te keren. We zijn de enige partij die de belangen van álle soorten – mens én niet-menselijk dier, inclusief de natuurlijke omgeving – als uitgangspunt neemt. We hebben een planeetbrede visie. En daar zijn we uniek in. In plaats van een economisch systeem dat is gebaseerd op voortdurende groei waar slechts een kleine bovenlaag van profiteert, kiezen wij voor een welzijnseconomie die binnen de draagkracht van de Aarde blijft.

Hoe kan worden verklaard dat het links-rechts concept juist enkel op egocentrisme is gebaseerd en het partijprogramma van de PvdD juist op ecocentrisme?
Het onderscheid tussen links en rechts is ontstaan in de achttiende eeuw, ten tijde van de Franse Revolutie. Het is een gedateerd concept. Links en rechts zijn een te simpele weergave van een complexe realiteit. Als je de politiek wil samenvatten met het allersimpelste model, dan is het onderscheid tussen links en rechts wel de beste manier. Het links-rechts-denken is gekoppeld aan egocentrisme en economische groei. Het kortetermijnbelang staat hierbij voorop. Economische groei is niet de oplossing, maar het probleem. In 2018 schreef Lammert van Raan in de Volkskrant een stuk met als titel: ‘Nederland kan niet én de slager en melkboer van de wereld willen zijn én de klimaatdoelen halen’ (Bron: Lammert van Raan, Volkskrant, 2019). De Partij voor de Dieren staat voor minder consumeren. Wat we doen mag de draagkracht van de Aarde niet overstijgen, de planeet groeit namelijk niet mee.

Ziet u in de Heerlense gemeenteraad dat de ecocentrische denkwijze van de PvdD invloed heeft op besluitvorming?
Die invloed is er wel, maar het gaat absoluut niet vanzelf. We hebben in de Heerlense gemeenteraad één zetel. Als fractievoorzitter ben ik in de raad dus de enige van de Partij voor de Dieren. Als ik dram, bereik ik niks. Ik doe alles rustig en op het juiste moment. Ik overleg veel met andere partijen en geef indien nodig informatie aan leden van andere partijen, zodat ze kunnen begrijpen wat ik bedoel. Er is niet altijd direct invloed zichtbaar, maar door steun te zoeken bij aanknopingspunten met andere partijen, collega-raadsleden, kun je toch op dezelfde beslissing uitkomen.

Hoe is de houding tegenover ecocentrisme in de gemeenteraad?
Bij het grootste deel van mijn collega-raadsleden is het begrip ecocentrisme niet bekend. Ze hebben er niks mee. De Partij voor de Dieren is daarin uniek. Aan het einde van dit interview gesprek (één uur) zullen er naar schatting zes à zeven soorten zijn uitgestorven. Een tropische salamander, een glimmende kever, een onopvallend korstmos, een vogel, een varen, een vis, het kan van alles zijn. Dit heb ik ook ooit op deze manier verteld in de raad. Het is oorspronkelijk een uitspraak die David van Reybrouck deed in de Huizinga-lezing, anno 2021.

Toen ik de bovenstaande uitspraak in de raadszaal deed tijdens de algemene beschouwingen in 2022, hakte het erin. Er kwam een aantal collega-raadsleden naar me toe om te zeggen ervan geschrokken te zijn.

Het komt helaas vaak genoeg voor dat ik iets aan het uitleggen ben en ik zie dat mijn collega-raadsleden van PVV en FvD aan de andere kant van de raadszaal met elkaar aan het grappen zijn. Ze gedragen zich in die situaties kinderlijk en ronduit onfatsoenlijk naar hun collega’s. De PvdD en haar denkwijze wordt dus nog steeds door bepaalde partijen als vreemd bestempeld. Dat is nou eenmaal hoe je wordt gezien als je zaken aankaart die buiten de bekende en vertrouwde kaders vallen.

Wat is nodig om vanuit ecocentrisme meer verandering teweeg te kunnen brengen?
Wat daarvoor nodig is, is dat niet alleen de Partij voor de Dieren hiermee bezig is, maar dat het een maatschappelijke beweging wordt: maatschappijbreed dus. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd dienen bedrijven én individuen zich ermee bezig te houden, om zo samen verandering teweeg te brengen.

Hoe ziet u de toekomst voor zich als egocentrisme de zwaarste rol blijft spelen?
In dat geval voorzie ik een rampzalige toekomst. Dan wordt er noch met de draagkracht van de Aarde, noch met de leefbaarheid voor alle levende wezens rekening gehouden.

Hoe ziet u de toekomst voor zich als daar meer bepaald zou worden door ecocentrisme?
Dan zie ik de toekomst voor me als het tegenovergestelde van mijn antwoord op de vorige vraag. Ik zie dan namelijk een maatschappij voor me waarin er een welzijnseconomie is, klimaatrechtvaardigheid geldt en rekening wordt gehouden met de draagkracht van de Aarde. Het langetermijnbelang wordt in die maatschappij opgenomen als visie.

Op welke manier kun je in je omgeving duidelijk maken wat het verschil is tussen eco- en egocentrisme?
Je kunt op veel manieren iets betekenen. Het is belangrijk om in je omgeving te getuigen van en te praten over hetgeen je bezighoudt. Deel het! Dat je geen vlees eet, dat je niet vliegt, dat je consumindert. Je kunt ook bijvoorbeeld in een café vragen waarom daar nog geen koffie wordt geserveerd met plantaardige melk. Met wie dan ook, waar je ook komt, als je erover praat met anderen, kun je bewustwording creëren. Die bewustwording zal op een rustig tempo groeien, maar dat is juist de beste manier. Het is de meeste mensen helaas nog vreemd wat ecocentrisme is. Ikzelf moet het mijn collega-raadsleden van andere partijen ook nog in hapjes voeren. Zonder te drammen, want dan bereik ik niks. Als je dramt, gaat immers de deur dicht. Als je het op een rustig tempo doet, is dat dus ook hartstikke goed.

Wat kun je antwoorden als iemand aan je vraagt: ‘Hoe krijg je dan brood op de plank?
Je kunt in zo’n geval uitleggen dat het een kwestie is van keuzes maken, consuminderen. We zouden allemaal moeten consuminderen en onze afhankelijkheid reduceren. We zouden lokale weerbaarheid moeten opbouwen, ook in het kader van instabiele geopolitieke ontwikkelingen. Zo zouden we moeten investeren in een eigen lokale voedselvoorziening. Oogsten zullen in de toekomst immers steeds vaker mislukken vanwege klimaatverandering. Het langetermijndenken moet voorop komen te staan bij het maken van onze keuzes. Zij die zulke vragen stellen over brood op de plank, kunnen dan hopelijk inzien dat het kortetermijndenken ze nog verder van huis zal brengen. Tip met betrekking tot consuminderen is om eens te luisteren naar onder andere Paul Schenderling. Hij leeft met minder toch heel gelukkig. Ook Jason Hickel biedt interessante informatie om te leren consuminderen.

Wat kun je doen om als individu keuzes te maken die bijdragen aan een ecocentrische maatschappij?
Je kunt van alles doen om bij te dragen aan de bewustwording in de maatschappij. Praat erover en vertel het door in je omgeving. We moeten minder afhankelijk worden en de lokale weerbaarheid (‘resilience’) vergroten.

Het kan niet vaak genoeg worden gezegd: ga stemmen! Ik vind dat stemrecht vanaf zestien jaar moet ingaan. Hopelijk kunnen we dat in de toekomst tot werkelijkheid maken. Als je nu al stemgerechtigd bent: stem dan op de juiste partij(en). Je kunt bijvoorbeeld helaas nog niet bij de gemeenteraad in alle gemeentes stemmen op de Partij voor de Dieren. Probeer je dan te verdiepen in welke partijen qua standpunten het ecocentrisme het meest naderen. Blijf daarnaast in je omgeving het juiste voorbeeld geven én stel continu vragen. Kies voor schoon vervoer en vervoer dat voor iedereen toegankelijk is. Ik wil van reclame af, maar tot die tijd: laat je niet verleiden tot consumeren. Consuminder! Als het gaat om consumptie van nieuws: blijf de onderzoekende, onafhankelijke pers ondersteunen. Denk hierbij aan De Correspondent en Follow The Money. Probeer nieuws mee te krijgen op een andere manier dan via sociale media. Op het gebied van kunst: er zijn veel mogelijkheden om kunst te laten bijdragen om onze denkbeelden te ondersteunen. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van kunst die wordt gemaakt met hernieuwbare materialen. Voor je opleiding of werk maak je ook keuzes die een bepaalde impact hebben op de leefbaarheid op Aarde en voor alles wat hier leeft. Je kunt bij werk- of opleidingskeuzes letten op de mate van toekomstgerichtheid en toekomstbestendigheid en op welke manier je zo een bijdrage kan leveren die een maatschappelijk toegevoegde waarde heeft op basis van ecocentrisme en kan bijdragen aan een duurzame samenleving.

Hoe kunnen wij als PINK!’ers bijdragen aan ecocentrische bewustwording in de politiek en in de maatschappij?
Blijf vasthouden aan je idealen! Er zijn weliswaar andere groene partijen in Nederland, maar die denken bijna allemaal vanuit het egocentrisme en voortdurende economische groei. Ze doen groen, zodat de mens op deze planeet kan blijven rondlopen. Daarbij worden de belangen van niet-menselijke dieren en alle andere onderdelen van de natuur zwaar verwaarloosd. Blijf je daarom verdiepen en onderdompelen in werken van filosofen en denkers, bijvoorbeeld Eva Meijer. Zoek daarin je weg en vind wat bij jouw idealen aansluit.

Dit is een voorpublicatie van BRUL! Herfst 2023, het ledenblad van PINK!. Eliane Géron gaf ook een aantal lees- luister- en deeltips over ecocentrisme en aansluitende thema’s. Deze zullen in het fysieke blad te zien zijn. 



Vacature Kascommissie Najaar 2023

Vanwege het doorstromen van een van de kascommissieleden naar het Landelijk Bestuur, wordt de kascommissie op het najaarscongres opnieuw gekozen.

PINK! zoekt daarom twee leden om in de kascommissie plaats te nemen en deze taak te vervullen. We horen het graag van je als je jezelf verkiesbaar wilt stellen, dit overweegt of hierover vragen hebt. Hieronder een omschrijving van de taken van de kascommissie.

De kascommissie van PINK! heeft een belangrijke taak: het namens de leden controleren van het gevoerde financiële beleid van het landelijk bestuur en daarover verslag doen op de algemene ledenvergadering (i.e. het congres). De commissie doet echter veel meer dan alleen ‘de kas’ controleren. De commissie stelt vast of het financieel jaarverslag toegankelijk, volledig en actueel is. Ook is het aan de commissie om gevoerde (leden)administratie te bekijken en potentiële risico’s voor de vereniging te identificeren. Is de (leden)administratie op orde? Wat voor veranderingen vinden er plaats in het ledenbestand? Neemt het aantal leden bijvoorbeeld toe of af? Is er sprake van vergrijzing? En is PINK! verzekerd tegen brand en diefstal? De kascommissie heeft de belangrijke taak kritisch en zorgvuldig te kijken naar het gevoerde beleid en daarover verslag te doen op het congres, zodat daar juiste besluiten genomen kunnen worden in het belang van de vereniging. We zoeken dus mensen die op een constructieve manier kunnen adviseren en rapporteren over de financiën en administratie van PINK!. 

Heb je al eerder in de kascommissie gezeten? Ook dan mag je weer solliciteren! Ervaring wordt gewaardeerd, maar is zeker niet vereist. Voor vragen kun je contact opnemen met de penningmeester via penningmeester@pinkpolitiek.nl.

Solliciteren voor de kascommissie kan tot 6 oktober 23:59u door te mailen naar sollicatie@pinkpolitiek.nl

Statement PINK! over de val van kabinet Rutte IV

Pers kan contact opnemen met voorzitter Xenia Minnaert via +31 6 13983455

Het kabinet is gevallen. Zeker na de berichtgeving van de afgelopen dagen, is PINK! hier niet rouwig om. Er worden politieke spelletjes gespeeld op basis van onwaarheden en over de rug van kwetsbare mensen. Als dat het fundament van je beleid vormt, dan is het beter als je opstapt. Wij hebben het volste vertrouwen in de kracht van het verhaal van de Partij voor de Dieren, waarin compassie voor elk levend wezen op de planeet over de landsgrenzen heen centraal staat. Politieke standpunten die alleen maar gaan over haat tegen bepaalde groepen, kunnen en mogen niet overheersen. Op naar de verkiezingen en een groener, socialer en diervriendelijker Nederland!

Wereldmelkdag

Jij laat je toch niet wijsmaken dat je melk nodig hebt?

“Melk is goed voor elk”, maar is dat ook echt zo? De meesten van ons zijn opgegroeid met het idee dat je melk nodig hebt om een gezond leven te hebben. Onderzoek laat zien dat het tegendeel waar is. En waarom dan melkproducten eten en drinken als het voor ontzettend veel dierenleed zorgt?

Daarom gaan PINK!, de jongerenorganisatie van de Partij voor de Dieren en social media fenomeen Lekkermenselijk, samen de strijd aan om af te rekenen met misvattingen over melkconsumptie. Met als doel: mensen bewust maken van de impact van melk op de dieren, het milieu en je gezondheid. Het is tijd om de leugens van de zuivelindustrie te ontmantelen!

Ontvang het anti-melk campagnepakket!

Nu als tijdelijk welkomstcadeau voor nieuwe leden.

De impact van melk op de dieren

Voordat een zoogdier in de melkveehouderij, zoals een koe, geit of schaap, melk produceert, moet die eerst zwanger worden. Dit gebeurt op een kunstmatige manier, dit betekent dat mensen hun arm in de anus van de koe steken, en dan een rietje met sperma via de vagina binnen brengen. De koe wordt tijdens de zwangerschap in een stalen kooi gehouden. Nadat de moeder zwanger is geweest en een band heeft opgebouwd met haar jong tijdens de zwangerschap, wordt het kalfje direct bij de moeder weggehaald.

De vrouwelijke kalfjes staan hetzelfde lot te wachten als hun moeder. De mannelijke kalfjes hebben daarentegen niet veel “nut”, omdat die geen melk produceren. Die gaan daarom naar een vetmestbedrijf waar ze meestal binnen 8 maanden naar de slacht gaan.

Het proces met de zwangerschap herhaalt zich keer op keer, totdat de kosten van de moeder hoger zijn dan de inkomsten. Dat houdt in, de moederkoe geeft “idealiter” ongeveer 25 tot 30 liter melk per dag. Op het moment dat een koe minder melk gaat geven, wordt ze naar de slacht gebracht. Meestal gebeurt dit als ze ongeveer 6 jaar oud is.

Ter vergelijking: In de natuur geeft een koe zo’n vier tot acht liter melk per dag. Aan haar kalf natuurlijk. Een koe wordt van nature zo’n 20 jaar.

Het maken van zoveel meer melk dan wat natuurlijk is voor een koe, zorgt voor gezondheidsproblemen. Stichting Wakker Dier: ‘Jaarlijks heeft meer dan de helft wonden en ontstekingen aan hun klauwen (voeten). Een op de vijf is kreupel en een op de vier heeft last van pijnlijke ontstekingen aan haar uier [Mastitis]. Ook baarmoederontsteking na de bevalling komt veel voor, bij een op de vijf koeien.’

De impact op het klimaat

Melkproducten eten en drinken is niet duurzaam om verschillende redenen. Het grootschalig kappen van bomen voor sojaplantages, die dienen als voer voor dieren, leidt tot ontbossing en het verlies van waardevolle ecosystemen. Dit zijn leefgebieden voor mensen en andere dieren.

Bovendien veroorzaakt de zuivelindustrie methaanuitstoot door de spijsvertering van dieren, wat veel schadelijker is dan CO2.

Daarnaast zorgen de uitwerpselen van dieren in de zuivelindustrie voor een hogere stikstofuitstoot, wat leidt tot lucht- en waterverontreiniging.

Bovenstaande punten hebben negatieve gevolgen op het milieu en de biodiversiteit. Gelukkig zijn plantaardige alternatieven veel duurzamer. In een speciaal rapport van het IPCC over voedsel wordt een veganistisch dieet genoemd als de meest duurzame keuze.

De tegenstrijdigheid van de Verenigde Naties

De Food and Agriculture Organization (FAO)  is een onderdeel van de Verenigde Naties dat internationale inspanningen leidt om honger te bestrijden. De FAO organiseert Wereldmelkdag, een campagne om het belang van melk als wereldwijd voedsel erkennen.

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) is een onderdeel van de Verenigde Naties dat verantwoordelijk is voor het beoordelen van de wetenschap met over klimaatverandering. Het IPCC concludeert via onderzoeken om klimaatverandering tegen te gaan dat een dieet zonder zuivel het meest duurzaam is.

Ontvang het campagnepakket!


Congresorganisatie en kandidatencommissie

Congresorganisatie

Op 14 en 15 oktober vindt het najaarscongres plaats! Dit is het grootste evenement van PINK!, waarbij de leden de koers van PINK! bepalen. Twee keer per jaar wordt dit door de congresorganisatie georganiseerd. Lijkt het jou leuk om o.a. sprekers te regelen, een locatie te zoeken, de stemprocedure op te zetten, ervaring op te doen in het organiseren van evenementen en bovenal in een gezellige commissie te zitten? Reageer dan door te mailen naar organisatie@pinkpolitiek.nl.

Het congres is een belangrijk evenement voor de vereniging. Daarom wordt er wel een bepaalde inzet verwacht van de commissieleden. Houd rekening met minimaal 4 uur per week in de aanloop naar het congres, met wat meer inzet in de twee weken ervoor. Laat je hier niet door afschrikken! Binnen de commissie worden de taken verdeeld en kan iedereen op zich nemen waar tijd voor is. Ervaring is niet nodig, motivatie en enthousiasme wel!

De voorbereidingen voor het congres zijn inmiddels in volle gang. Extra hulp is nog steeds welkom.

 

Kandidatencommissie

Niet alleen het congres moet georganiseerd worden, er komt ook een kandidatencommissie om de gesprekken voor de openstaande bestuursfunctie(s) af te nemen. Deze commissie bestaat uit minimaal 4 mensen, waarvan één landelijk bestuurslid, tenminste één afdelingsbestuurslid en één of twee andere leden. Eventueel is er plaats voor meer mensen, mocht dit van toegevoegde waarde zijn. We zijn dus opzoek naar mensen die graag onderdeel willen zijn van deze tijdelijke commissie. Bij het samenstellen van de commissies houden we naast enthousiasme rekening met diversiteit en inclusiviteit. Meld je aan door te mailen naar sollicitatie@pinkpolitiek.nl

De gesprekken voor de landelijke bestuursfuncties die komend congres vrijkomen, zullen op nader te bepalen data in september/oktober worden afgenomen. Houd deze periode daarom alvast vrij in je agenda. Gedurende 2 tot 3 weken zul je maximaal 8 uur per week besteden aan de kandidatencommissie. Er zullen gesprekken gevoerd worden voor de functie Pers & Promo.

Jezelf opgeven voor de kandidatencommissie kan nog tot 28 augustus 23:59.

Geen slagveld, maar grasveld

Op woensdag 22 februari wordt er in de Provinciale Staten gestemd over het nieuwe Ganzenakkoord. De gedeputeerden willen in het nieuwe akkoord doorgaan met de massale ganzenjacht om de economische schade voor boeren door ganzen te verminderen, terwijl het bewezen is dat dit niet werkt. De provincie is zelf ook al tot die conclusie gekomen in hun evaluatie van het vorige akkoord, maar helaas wordt er stug doorgegaan op dezelfde weg. Daarmee is het niet alleen onethisch, maar ook geen oplossing.

PINK! Politiek Noord-Nederland, ROOD Groningen, Jonge Socialisten Groningen en DWARS Groningen zijn fel tegenstander van dit nieuwe akkoord en hebben daarom gezamenlijk een manifest geschreven. Lees het hele manifest onder de afbeelding.

Manifest Ganzenakkoord Groningen

Na bijna 9 jaar is het tijd voor een nieuw Ganzenakkoord in de provincie Groningen. Het nieuwe Ganzenakkoord voor 2023-2029 gaat grotendeels door op dezelfde weg als de vorige. Er zijn weliswaar wat verbeteringen zoals plannen voor het verruimen van de foerageergebieden maar in essentie is het hetzelfde akkoord. Het massaal afschieten van ganzen wordt helaas nog steeds gezien als oplossing. Dit is slecht nieuws voor alle betrokkenen: 

  1. Het is bewezen dat de ganzenjacht niet werkt om de economische schade die ganzen maken te verminderen. Hoe meer ganzen je immers doodschiet, hoe meer ervoor terugkomen. Dit is niet alleen een conclusie van de provincie zelf in de evaluatie van het vorige akkoord, maar het is ook te zien in de almaar stijgende ganzenpopulatie en economische schade in Groningen ondanks verwoede pogingen van jagers en de provincie om dit te voorkomen. Bij deze pogingen worden veel ganzen ook nog wel geraakt door kogels maar niet gedood. Dit zorgt voor onnodig lijden. Schokkend hierbij is dat de gedupeerden het vergassen van ganzen niet uitsluiten. Dit is de meest wrede manier van ganzenjacht denkbaar, en het nieuwe akkoord faciliteert dit. 
  2. Er zijn veel diervriendelijke alternatieven voor de jacht die wel bewezen effectief zijn in het verminderen van de economische schade door ganzen. Denk hierbij aan een omschakeling naar natuurinclusieve landbouw, het omploegen van oogstresten, aanbrengen van barrières tussen water en land en verjaging via diervriendelijke en betaalbare middelen zoals lasers of ganzendraad. Rondom de voor de gans verboden gebieden is het planten van witte klaver ook nog een optie, ganzen eten dit namelijk veel liever dan gras en het heeft het bijkomende voordeel dat het goed is voor de bijen. 
  3. Er mocht in het GAK geen enkele organisatie meepraten die de belangen van de ganzen kon behartigen, zoals de vogelbescherming. Dit heeft gezorgd voor een eenzijdige belangen overweging waarin de ganzen compleet zijn vergeten. 
  4. Het is vooral de economische schade die groeit, niet de daadwerkelijke. De prijs voor gras is immers gestegen de afgelopen paar jaar en ganzen moeten nu hiervoor boeten terwijl zij niks te maken zouden moeten hebben met ons economisch systeem. Wel is het natuurlijk niet meer dan terecht dat boeren eerlijk worden gecompenseerd voor de schade die ganzen maken. 
  5. We komen net uit een wereldwijde pandemie en het risico op nieuwe zoönose is nog steeds groot. Op dit moment is er een dreiging van vogelgriep en het jagen en vervolgens consumeren van ganzenvlees verhoogt het risico op overdracht naar de mens tot onacceptabele hoogte. Dit is echt compleet onverantwoord. 
  6. Iedereen in de provincie, dus ook de boeren die nu economische schade ondervinden, hebben baat bij een provincie waarin natuur en dieren de ruimte krijgen met veel biodiversiteit. De plannen in dit akkoord gaan daar echter helaas recht tegen in. 

Overwegende dat de provincie zelf al de conclusie trekt in hun evaluatie van het Ganzenakkoord uit 2014 dat het massaal doodschieten van ganzen niet werkt roepen wij op om woensdag 22 februari moties te steunen die een stop zetten achter de massale ganzenjacht als oplossing voor de economische schade die boeren ondervinden. 

Ondertekend, 

PINK! Politiek Noord-Nederland, ROOD Groningen, Jonge Socialisten Groningen en DWARS Groningen 

Facebook
Twitter
LinkedIn

Chemours moet sluiten!

Op 25 februari 2023 organiseert PINK! een protest tegen de uitstoot die Chemours veroorzaakt. Klik hier voor alle informatie over de actie.

Vaak hoor je in de media over de problemen rondom Tata Steel: uitstoot van giftige stoffen, vervuiling van natuurgebieden en gezondheidsproblemen bij omwonenden. Helaas kennen we in Zuid-Holland dezelfde problemen met dank aan Chemours, een bedrijf dat chemicaliën verwerkt en bijvoorbeeld Teflon produceert. Mocht je nu denken, “is Teflon niet dat ongezonde spul in anti-aanbaklagen?” – dat klopt! Eén bestanddeel van Teflon (PFOA genoemd) is namelijk zo ongezond, dat het gebruik ervan sinds 2015 verboden is in consumentenproducten. PFOA is inmiddels vervangen door GenX-stoffen, maar ook deze stoffen zijn volgens het RIVM (2014) ‘zeer zorgwekkend’. Drie keer raden wat Chemours produceert en in onze omgeving dumpt. Jawel, GenX-stoffen. Daarom roept PINK! op om Chemours te sluiten door middel van een protestactie op 25 februari 2023.

Waarom moet Chemours sluiten?

Omdat Chemours met zeer giftige stoffen werkt, die niet biologisch afbreekbaar zijn en er bij het productieproces gevaarlijke afvalstoffen vrijkomen, willen wij als PINK! dat dit bedrijf gesloten wordt. En dat kan, want er zijn genoeg materialen die als alternatief voor bijvoorbeeld een Teflon-laag kunnen worden gebruikt. In plaats van pannen met een anti-aanbaklaag kun je kiezen voor de materialen keramiek, roestvrij staal, emaille en gietijzer.

Uitstootproblemen

Maar wat zijn dan precies de problemen rondom Chemours? Dat leggen we hieronder uit. Ten eerste stoot Chemours enorm veel PFAS uit. PFAS is een verzamelnaam voor allerlei schadelijke stoffen, waaronder ook de eerder genoemde PFOA en GenX vallen. Dankzij Chemours zit PFAS is het water, in de lucht en in voedsel. Hoewel Chemours een vergunning heeft voor de uitstoot, wordt sterk vermoed dat het bedrijf de opgelegde maximum hoeveelheid aan PFAS-lozingen overschrijdt (Zembla, 2022). Er wordt in Zuid-Holland namelijk zo veel PFAS aangetroffen dat het RIVM aanraadt om geen groenten en fruit uit moestuinen in en rondom Dordrecht en Sliedrecht te eten. Dit is met name ten nadele van de biologische boeren en moestuinierders in de regio, die enorm hun best doen om zonder gifstoffen eten te verbouwen (NPO, 2022).

Naast de gebruikelijke gifstoffen, kwam er in 2018 ook PFIB vrij. Dit goedje is zó gevaarlijk dat het op de lijst met chemische wapens staat. Toen de Partij voor de Dieren destijds vragen stelde aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat hierover, was het antwoord dat het inderdaad “zorgwekkend” is als zulke stoffen worden uitgestoten. Er werd echter geen actie ondernomen en Chemours behield de uitstootvergunning (Tweede Kamer, 2018).

Opslagproblemen

Recent is er nog een probleem bijgekomen. Chemours produceert sowieso meer chemisch afval dan het in Zuid-Holland mag lozen, maar ook in andere provincies is er geen vergunning voor. Verwerkingsbedrijf ATM in Noord-Brabant neemt sinds 2018 namelijk geen afval van Chemours meer aan, nadat er te grote hoeveelheden GenX-stoffen waren aangetroffen in de afvalstromen van ATM (H2O Waternetwerk, 2018). Sinds kort mag Chemours de chemische troep ook niet meer exporteren naar België, waardoor het bedrijf het afval niet meer kwijt kan. Er is in Dordrecht ruimte om het chemische afval op te slaan, maar daar heeft Chemours (gelukkig!) geen vergunning voor (AD, 2022).

Conclusie van Partij voor de Dieren en PINK!

De Partij voor de Dieren verzet zich zowel landelijk als lokaal al jaren tegen de schadelijke praktijken van Chemours en vindt ook dat het bedrijf de deuren moet sluiten. Sinds maart heeft de partij 2 zetels in de gemeenteraad van Dordrecht, zodat dit geluid nog sterker verkondigd wordt (Partij voor de Dieren Dordrecht, 2022). Ook de Provincie Zuid-Holland en de Waterschappen kunnen stappen ondernemen tegen Chemours. Maar via de ‘gangbare’ politieke weg gaat het niet snel genoeg: Chemours blijft ondertussen doorgaan met het lozen van stoffen die mens, dier en natuur schaden en waarschijnlijk zelfs kankerverwekkend zijn. Volgens PINK! is de maat vol en moet er direct actie worden ondernomen. Daarom voeren we met jouw hulp de druk op tegen Chemours. Neem deel aan het protest op 25 februari en laat je stem horen op social media!

Bronnen


Geschreven door Lotte van den Heuvel

Vacature bestuurslid Vorming & Ontwikkeling

Wil je solliciteren? Mail dan naar met een korte motivatie en je CV. Je motivatie mag in een brief (max. 1 A4) of een video (max. 5 minuten).

Let op! De deadline voor solliciteren is op zondag 23 april om 23:59. De sollicitatiegesprekken zullen plaatsvinden op 29, 30 april of 1, 2 mei. Bij geschiktheid voor de functie is er de mogelijkheid om in het weekend van 2 tot 4 juni mee te gaan met het bestuursweekend van het landelijk bestuur.

Vacature: Omdat het huidige bestuurslid Vorming & Ontwikkeling de functie als interim (tijdelijk vervanger) vervult, wordt er aankomend voorjaarscongres opnieuw iemand verkozen voor een termijn van 2 jaar.

Als bestuurslid Vorming & Ontwikkeling ben je verantwoordelijk voor de politieke vorming van de leden en de verdere ontwikkeling van de organisatie als geheel. Wij zoeken iemand met inzicht in en enthousiasme voor PINK!, die wil bijdragen aan het vergroten van de bekendheid en relevantie van onze vereniging.

Het bestuurslid Vorming & Ontwikkeling is verantwoordelijk voor de algemene ontwikkeling van de leden. Denk hierbij aan het organiseren van (debat)trainingen, excursies, lezingen over relevante thema’s en evenementen met raakvlakken aan politieke kennis en inzicht. Als bestuurslid kun je zeker al je eigen creativiteit kwijt in deze functie.

Daarnaast zul je aan de slag gaan met het doorontwikkelen van de herziene structuur van de vereniging. Denk hierbij aan het ontwikkelen (en voortzetten) van gepaste bureaucratisering, processen, protocollen en handboeken, met name voor evenementen die zich herhalen. Deze functie biedt veel ruimte voor initiatief. Verder word je verantwoordelijk voor de trainingscommissie en begeleid je andere commissies of thematische werkgroepen die dit nodig hebben.

De komende maanden zal de focus binnen de functie Vorming & Ontwikkeling met name liggen op het organiseren van trainingen voor de ontwikkeling van (afdelings)bestuursleden, het op weg helpen van de (hernieuwde) commissies en het vernieuwen van handboeken/protocollen, in samenwerking met de andere bestuursleden.

Taken:

  • Aanwezigheid op de (in principe) wekelijkse bestuursvergaderingen in Amersfoort/via Zoom;
  • Verantwoordelijkheid voor de trainingscommissie, welke als doel heeft om de politieke vorming van leden te faciliteren en mogelijkheden te creëren om ontwikkelde vaardigheden zowel intern als extern in te zetten ten behoeve van de doelen van PINK!;
  • Organiseren van trainingen voor de politieke vorming van leden, o.a.: debatvaardigheden, politiek(e) kennis/inzicht en lezingen over relevante thema’s;
  • Het onderhouden en uitbouwen van een trainerspoule voor trainingsavonden en opleidingen. Onderhouden van het contact met de trainers;
  • In contact staan met en het ondersteunen commissies en thematische werkgroepen;
  • Excursies organiseren die bijdragen aan de vorming en ontwikkeling van leden;
  • Waar nodig en gewenst aansluiten bij projectteams waarin bestuursleden werken aan projecten die niet bij onder specifieke functie vallen of meerdere personen nodig hebben;
  • Actieve betrokkenheid bij algemene bestuurszaken, die meestal worden besproken via Slack.

Functie-eisen:

  • Enthousiasme en interesse om meer te leren over de verenigingsstructuur, met name hoe deze beter en inclusiever kan;
  • Vermogen om effectief te werken, zowel zelfstandig als in teamverband;
  • Bereidheid en vermogen om bestuurlijke verantwoordelijkheid te dragen voor een vereniging van +2000 leden;
  • Lidmaatschap van PINK! en een leeftijd van 18 jaar of hoger;
  • Enthousiasme en interesse om te groeien in de functie en meer kennis op te doen is het belangrijkste! We zijn een jongerenorganisatie, dus we verwachten geen waslijst aan ervaring en dossierkennis.

Tijdsbesteding:

  • Minimaal 10 uur werk per week, exclusief vergaderingen

Wij bieden daarvoor:

  • Reis- en onkostenvergoeding;
  • Ruimte voor initiatief;
  • Professionele en persoonlijke ontwikkeling;
  • De kans om concreet bij te dragen aan een beweging die strijdt voor een betere toekomst.

Inclusiviteit: We zijn op zoek naar kritische geesten die verschillende perspectieven meebrengen. Bij PINK! werken we hard aan inclusiviteit binnen (en buiten) de vereniging. Hiervoor is de vertegenwoordiging van verschillende perspectieven – en van gemarginaliseerde groepen – cruciaal. Bestuurservaring is niet vereist. We hopen dat iedereen zich uitgenodigd voelt om te solliciteren, maar zo niet dan gaan we daar graag over in gesprek.

Hoe gaat het nu met Jules Vaessen (Maastricht) en Pieter Groenewege (Dordrecht)?

Door Indra Gesink

Een jaar geleden waren Jules Vaessen (Maastricht) en Pieter Groenewege (Dordrecht) lid van PINK! en ook lijsttrekker van de Partij voor de Dieren in hun gemeente. Ze werden toen beiden uitgebreid geïnterviewd door de redactie van de BRUL! Nu, een jaar later, interviewen wij hen opnieuw; hoe gaat het met ze, als persoon en in de gemeenteraad? En was er het afgelopen jaar één concrete gebeurtenis die je met de PINK!’ers wilt delen?

Ik ga heel eerlijk zeggen dat het wennen was voor me in de Maastrichtse gemeenteraad. Ook al heb ik inmiddels al 3,5 jaar politieke ervaring als fractiemedewerker, moest ik toch wennen aan mijn nieuwe rol. In deze rol dien ik nu zelf, aan de voorkant, het woord te voeren en interrupties te plegen zonder ruggespraak; terwijl ik juist die rol aan de achterkant gewend ben. Daarbij heb ik ook aan de rest van de raad moeten wennen en zij aan ons. Sommige raadsleden zitten er al 20 jaar en de Partij voor de Dieren is toch de vreemde eend in de bijt; dan is ons unieke geluid toch wel even wennen. Ook privé komt er veel op je af, omdat raadswerk veelal in de avonden en weekenden plaatsvindt. Onderhand heb ik wel mijn plekje kunnen vinden in de raad, als fractievoorzitter en als woordvoerder. Ik krijg zelfs complimenten van wethouders en andere raadsleden voor mijn stijl, houding en argumentatie. Ook als persoon ben ik enorm gegroeid het afgelopen jaar.

We hebben inmiddels al een aantal successen gevierd, maar één wil ik er toch wel uitlichten: door ons is een megastal op losse schroeven gezet. De gemeente Maastricht wilde een megastal voor 200 ooien (vrouwelijke schapen) en 450 lammeren bouwen in een natuurcompensatiegebied op de Belvédèreberg, in het noordwesten van Maastricht. Echter komen hier beschermde, zeldzame soorten voor, zoals de muurhagedis, de hazelworm en de das. Toch wilde de gemeente dit plan voortzetten. Zij noemde het plan ook eufemistisch een ‘schuilgelegenheid’ (voor de dieren), en wie kan daar nou tegen zijn? Maar als je naar de omvang van het gebouw en de dieren kijkt, is alleen de term ‘megastal’ passend. Bovendien wilden alleen wij het woord hierover voeren in de gemeenteraad; de voorzitter zat zelfs al klaar om het stuk af te hameren. Verder had niemand in de raad de stukken gelezen, waardoor een debat op feiten dus niet mogelijk was. Daarop hebben wij schriftelijke vragen ingediend, en wat bleek: het hele plan is in strijd met de ontheffing, het beheerplan van het natuurgebied én de afspraken die gemaakt zijn voor de hagedissenvoorzieningen. Er is nu een streep gezet door de megastal, waardoor men een nieuwe ontheffing moet aanvragen en men mogelijk helemaal van de megastal af moet zien. Een enorm succes voor een nieuwbakken raadslid en fractie; en dat levert ook bij de overige fracties in de raad veel aanzien en respect op!

 

Jules Vaessen is 32 jaar oud en fractievoorzitter PvdD in de Maastrichtse gemeenteraad.

Pieter Groenewege is 29 jaar oud en fractievoorzitter bij PvdD Dordrecht. 

Na een hectische maar geslaagde campagneperiode is de Partij voor de Dieren voor het eerst in de geschiedenis in de Dordtse gemeenteraad beland. Van alle nieuwe partijen in de Dordtse raad (vier stuks) hadden wij als enige meteen twee zetels.

De campagneperiode was serieus heftig. Zoveel debatten, interviews, flyers, vormgevings-  en social mediawerk. We hebben zelfs vier reclamefilmpjes gemaakt voor op televisie. En ondertussen was ik fractiemedewerker bij de PvdD Den Haag, waar ik ook een social mediacampagne moest uitrollen, posters moest vormgeven, et cetera. Uitputtend dus, maar ook het waren ook veel nieuwe en leuke ervaringen. 

Op 30 maart 2022 werd ik officieel geïnstalleerd als fractievoorzitter en begon het inwerkprogramma. Dat viel niks tegen – de Dordtse gemeenteraad bleek een warm bad te zijn, zeker in vergelijking met het venijn in de Haagse gemeenteraad. In de Dordtse gemeenteraad is iedereen gewoon wat liever voor elkaar.

We zijn meteen aan de slag gegaan met dieren op de agenda te zetten, door vragen te stellen over de levende kerststal, de bijenmarkt, de dierenopvang en noem zo maar op. Voor de andere partijen was dit onderwerp duidelijk wennen. Sommige partijen vonden één vraag over dierenwelzijn in het Kieskompas al te veel. De Dordtse raad blijkt op het vlak van dierenwelzijn behoorlijk conservatief te zijn – dat valt dan wel weer tegen.

Maar daar trekken wij ons niks van aan. Hoe meer tegenwind, hoe leuker, eigenlijk. We hebben het in de raad nu over onderwerpen waar deze partijen jarenlang niet naar omkeken. En dan vallen er ook wat lijken uit de kast. Bijna letterlijk. Zo blijkt bijvoorbeeld dat de damherten op de hertenkamp in het prachtige Park Merwestein ieder jaar gedecimeerd worden. De oude hindes en de jonge bokjes worden afgevoerd. Familiebanden worden wreed uiteengerukt en het ‘overschot’ gaat naar de slacht.

Doordat we hier tijdens een reces (komkommertijd) een persbericht over hebben uitgestuurd, berichtten alle lokale media hierover. Dat heeft een hoop verontwaardiging veroorzaakt in Dordrecht. Dierenwelzijn staat nu veel meer in the picture.

Gelukkig is het niet altijd campagnetijd. Na de campagne had ik ook nog tijd om samen te gaan wonen, bijvoorbeeld. Ik ben ook gestopt met mijn werk bij de PvdD Den Haag, want het werd wel heel veel Partij voor de Dieren voor een mensenleven. Er bleek ook nog een wereld te bestaan buiten de PvdD en het leek me gezond om met minstens één poot in die klei te gaan staan.

Wil jij de vogelgriepepidemie stoppen? Eet dan geen kip!

Door Lidwien Koch

Wat heeft corona te maken met een zieke kip en zorgt het ruimen van de megastallen eigenlijk wel voor minder vogelgriepbesmettingen? Hoe de ongecontroleerde groei van mega pluimveebedrijven het einde inluidt voor de kip, de wilde vogels en waarschijnlijk ook onszelf. Want ja: de eerste mensen zijn al besmet geraakt en er is al iemand aan overleden.

We kennen allemaal inmiddels het gebruikelijke riedeltje: de NVWA constateert een vogelgriepuitbraak bij een megastal vol pluimvee waarna ze de duizenden dieren in de stal laat ruimen en een vervoersverbod insteldt voor alle pluimveebedrijven binnen een straal van 10 km (NVWA, Rijksoverheid). In Nederland en vrijwel heel Europa heerst nu namelijk de grootste vogelgriepuitbraak ooit waarbij wel duizenden dieren per keer worden moeten worden afgemaakt. Maar wat is vogelgriep precies?

Vogelgriep, ook wel aviaire influenza, wordt van de ene vogel op de andere doorgegeven via ademhaling, mest, oogvocht, diertransporten en het menselijk lichaam (WUR, RIVM, Vogelbescherming). Vooral kippen, kalkoenen, duiven, zwanen en eenden zijn kwetsbaar. Bij vogelgriep krijgt het dier last van luchtwegproblemen, diarree, een ruw verenkleed, afsterving van weefsel, overvloedige traanvorming, een daling in de eiproductie en onderhuidse bloedingen in de poten, lellen en kam. Dit heeft mogelijk de dood als gevolg. Al met al is dit geen pretje voor het arme beest. De term vogelgriep is wat verwarrend, want het is een verzamelnaam voor vele verschillende griepvirussen. De meeste virussen zijn van de milde, laag pathogene variant: Laag Pathogene Aviaire Influenza (LPAI) en zijn niet dodelijk. Echter, deze virussen kunnen zich muteren tot hoog pathogene virussen: Hoog Pathogene Aviaire Influenza (HPAI), subtypen H5 of H7, die erg besmettelijk zijn en tot wel 100% sterfte kunnen veroorzaken. Hoe meer dieren dicht bij elkaar staan, hoe sneller de griep zich verspreidt en muteert.

Voorheen heerste het virus in Nederland alleen rond in de winter. Tegenwoordig blijft het virus het hele jaar door heersen waardoor het besmette pluimvee ook meer contact heeft met wereldwijd migrerende wilde vogels. Deze vogels raken hierdoor ook besmet. Ze vliegen in heel Europa in zwermen van soms wel duizenden individuen waardoor ook in de lucht het virus om zich heen grijpt. Dode vogels vallen met bakken uit de hemel. Ze liggen op elkaar in de sloten en creperen in onze weides. Als een vogel in de sloot niet wordt opgeruimd kan het virus in water tot een jaar overleven en andere vogels die daarin zwemmen besmetten (Vogelbescherming). Eén op één contact tussen vogels is dus niet een vereiste voor besmetting, wat de bestrijding nog moeilijker maakt. De massale sterfte is ook funest voor de ecosystemen en haar biodiversiteit. Maar het kan nog erger: het virus is al overgeslagen op de mens.

Het virus is namelijk een zoönose, wat betekent dat ook katten, varkens, tijgers en mensen besmet kunnen raken. Als een mens nu besmet raakt met de vogelgriep (na zeer intensief contact), zal dat waarschijnlijk verlopen als een milde griep met weinig klachten. Echter, we zijn hiermee niet uit de gevarenzone: in Azië waaien al verschillende typen vogelgriep rond die mensen erg ziek maken (RIVM) en in 2003 overleed de eerste Nederlander door een besmetting met vogelgriep, namelijk de  dierenarts Jan Bosch die zeer intensief contact had met besmette dieren (RTL Nieuws, BNNVARA). Als een patiënt besmet is met de menselijke griepvariant én tegelijkertijd de vogelgriep, kan er een hoog pathogene virus variant uit ontstaan (HPAI) die besmettelijk en dodelijk is. Gelukkig is het virus nu nog niet overdraagbaar van mens op mens, maar omdat het griepvirus bij het pluimvee als een razende muteert, kan hier snel verandering in komen (De Correspondent).

‘Ach joh, geen paniek! Als wij ziek beginnen te worden gaan we toch gewoon vaccineren?’ Nou, leg je daar maar niet op vast. Er zijn momenteel in Nederland en de EU geen vaccins beschikbaar die goed werken tegen de HPAI-stammen (Avined). Het maken van een vaccin, zowel voor het pluimvee als voor ons, is ook niet zo eenvoudig. Het kost veel onderzoek en geld en het kan jaren duren voordat het op de markt is en er breed wordt gevaccineerd. Jaren waarin veel besmettingen en mutaties kunnen plaatsvinden.  Stel dat het wél lukt om alle mensen, pluimvee en wilde vogels van heel Europa te vaccineren, dan zijn we nog niet veilig: als een individu is gevaccineerd kan het alsnog besmet raken en kan het virus blijven rondgaan en muteren. En door de hoge pluimvee concentratie zal het virus bij het pluimvee blijven muteren, waardoor het pluimvee vaccin én het menselijke vaccin niet meer kunnen werken. Met als gevolg vele miljoenen zieke en dode dieren én mensen. Nee, een vaccin gaat niet ons helpen. Dus, beter voorkomen we nu dat het virus zich überhaupt verspreidt onder de mens. Maar hoe? De overheid heeft hiervoor twee oplossingen bedacht: het invoeren van de ophokplicht en het ruimen van het pluimvee. Bij de ophokplicht worden de boeren verplicht hun pluimvee binnen in de stal te houden waardoor de dieren minder in contact komen met de wilde vogels buiten. Echter, door de ophokplicht zitten de dieren nóg dichter bij elkaar waardoor het virus sneller rondgaat en muteert. De tweede maatregel is het preventief ruimen waarbij alle pluimvee in de stal wordt vergast met CO2. Echter, door de oorlog in Oekraïne is het gas duurder en schaarser geworden waardoor zelfs afgelopen oktober een aantal bedrijven in Lunteren niet konden worden geruimd (NOS). Ook wordt bij ruimingen CO2 in de lucht gebracht wat weer klimaatverandering in de hand helpt. Er moet dus snel een permanente oplossing worden bedacht.

Vogelgriep kan zich snel verspreiden en muteren omdat de pluimvee concentratie in Nederland erg hoog is (De Correspondent). In de megastallen staan de dieren met duizenden bij elkaar in een kleine stal en fladderen ze allemaal als een kip zonder kop over elkaar heen. Gemiddeld staan kippen zonder Beter Leven keurmerk met zo’n 18-21 kippen per m2 bij elkaar en kunnen ze niet naar buiten (Beter Leven). In Nederland en Europa is er vaak al ruimtegebrek en uitbreiden naar grotere stallen met evenveel of minder dieren is financieel niet aantrekkelijk voor de boer. Maar er is een andere manier om een grotere afstand te creëren tussen de dieren: namelijk door minder dieren te houden. Als boeren overgaan van megastallen naar kleinschalige houderij of stoppen met het bedrijf, kan de pluimvee concentratie flink naar beneden waardoor er minder vogelgriepbesmettingen zullen zijn. Hierdoor sla je gelijk twee vliegen in één klap: minder dieren sterven een pijnlijke dood door vogelgriep én er hoeven minder dieren geslacht te worden voor consumptie. Met als derde bijkomend voordeel: we verkleinen de kans op een nieuwe wereldwijde pandemie voor ons als mens. Inmiddels weten we wel dat het uitkopen van boeren en het verminderen van de intensieve houderij een hoop politiek gesteggel is. In de tussentijd kunnen wij als consument en burger gelukkig ook wat doen.

Eén van de redenen dat boeren zoveel pluimvee houden is dat wij veel pluimvee eten. Als we minder pluimveeproducten kopen, zal de boer merken dat zijn product minder gewild is en ook minder opbrengt. Door deze marktwerking kunnen boeren kiezen voor óf nog meer investeren en uitbreiden (wat binnenkort wordt ontmoedigd door de overheid) óf eieren voor hun geld kiezen en stoppen met het bedrijf. De vrijgekomen grond kan dan gebruikt worden voor bijvoorbeeld natuur of waterbeheer (zoals zijgeulen bij hoog water). Door geen pluimveeproducten meer te eten of te gebruiken draag je bij aan het welzijn van het gehouden pluimvee, de wilde vogels en de mens én heeft de natuur in Nederland en Europa de kans om op te bloeien. Win-win!