Duurzaamheid

Het is belangrijk dat we over 50 jaar ook nog kunnen voorzien in voedsel, grondstoffen, schoon water en schone lucht. Voor ons, maar ook voor de toekomstige generaties. Het huidige consumptiegedrag moet aangepast worden om dit te bereiken, net als het milieubeleid dat een stuk strenger moet willen we binnen de draagkracht van de aarde blijven. Op dit moment raken de gestelde klimaatdoelstellingen door de economische crisis uit beeld en neemt het gebruik van fossiele brandstoffen toe. Als dit zo blijft zijn de gevolgen enorm: een hogere zeespiegel, overstromingen, mislukte oogsten, honger en conflicten. Als we willen voorkomen dat het leven al in de tweede helft van deze eeuw heel onaangenaam wordt, moeten er nú maatregelen genomen worden.

Klimaatverandering is een van de oorzaken van het hoge aantal vluchtelingen waarmee de wereld te maken heeft. Het aantal klimaatvluchtelingen zal de komende decennia alleen maar stijgen. PINK! wil dat de Nederlandse regering zich hard maakt voor een mondiale oplossing voor dit probleem. Ook zal de overheid de zichtbaarheid van deze groep moeten vergroten.

Er is een aanzienlijke rol weggelegd voor de overheid bij het inperken van de milieuvervuiling en klimaatproblemen. PINK! vindt dat Nederland met de Europese Unie een voortrekkersrol op zich moet nemen om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden Celsius. Daarom moet er een klimaatwet komen waarin jaarlijks oplopende en bindende verplichtingen tot het reduceren van broeikasgassen worden vastgelegd. Dit leidt ertoe dat in 2050 de netto-uitstoot van broeikasgassen tot 0 wordt gereduceerd. Daarvoor zijn technische innovaties een vereiste, net als het afremmen van de huidige overconsumptie. Dit laatste kan bespoedigd worden door de werkelijke kosten van producten en diensten door te berekenen in de prijs in plaats van af te wentelen op de samenleving in combinatie met het geven van informatie over de milieu-impact van producten en diensten.

De dag waarop we het herstelvermogen van de aarde overschrijden, ‘Earth Overshoot Day’, viel in 2015 op 13 augustus. In 1980 viel deze dag nog op 14 december. In nog geen vier decennia is deze dag met vier maanden naar voren verschoven. PINK! bepleit dat deze dag als dag van nationale rouw wordt ingesteld.

PINK! vindt dat de overheid zelf het goede voorbeeld moet geven door 100% duurzaam in te kopen, volledig plantaardig, biologisch en regionaal of fairtrade voedsel in bedrijfsrestaurants te serveren, groene stroom te gebruiken en kraanwater in plaats van flessenwater te schenken. Daarnaast moeten kleine bedrijven meer in aanmerking komen voor opdrachten en kan de overheid door duurzame innovaties in te kopen de nieuwe economische bedrijvigheid aanjagen waardoor duurzame innovaties kunnen doorbreken op de markt.

Grondstoffen zijn beperkt in deze wereld, en daarom moeten we er zorgvuldig mee omgaan. Aan ontwerpen van producten moeten strengere eisen wat betreft hergebruik en gebruiksduur worden opgesteld. Fabrikanten worden gestimuleerd een grondstoffenboekhouding bij te houden. Leaseconstructies waarbij de bedrijven eigenaar blijven van een product en de klant alleen een dienst afneemt, worden gestimuleerd omdat de producent zo meer grondstoffen kan recyclen.

PINK! is voorstander van het zo veel mogelijk gescheiden inzamelen van glas, plastic, blik en kleding, vanwege het milieuvoordeel waarbij hergebruik altijd de eerste voorkeur heeft. Het storten en verbranden van afval zou extra belast moeten worden. De statiegeldregeling wordt uitgebreid naar blikjes en kleine flesjes, het oplaten van ballonnen wordt verboden en het wordt in alle gemeenten mogelijk gemaakt om afval te scheiden.

Om huis-aan-huisdrukwerk te ontvangen moet je jezelf kunnen aanmelden in plaats van afmelden.
Bedrijven die grootschalig vervuilen kunnen moeilijk worden aangepakt. Daarom moeten er alleen nog maar tijdelijke milieuvergunningen afgegeven worden die alleen worden verlengd als het bedrijf kan aantonen dat het aan de voorwaarden heeft voldaan. Bij risicovolle fabrieken wordt controle en handhaving geïntensiveerd.

PINK! wil naar en decentrale energievoorziening toe waarin mensen en bedrijven zoveel mogelijk hun eigen energie opwekken. Niet alleen energietransitie is nodig. Energiebesparing is een veel logischer eerste stap naar een duurzamer Nederland. Er komen daarom meer wettelijke regelingen om bedrijven te verplichten hun energieverbruik te minderen door bijvoorbeeld onnodige verlichting aan banden te leggen.

PINK! stelt een quotum voor energieverbruik per huishouden voor. Overschrijding van dit quotum leidt tot hogere energiekosten, vergelijkbaar met buiten je bundel bellen.

Kantoren krijgen voortaan een energielabel en bestaande woningen worden energiezuinig gemaakt. Ook op wijkniveau kan veel worden bereikt door bijvoorbeeld systemen voor hergebruik van restwarmte. Er worden strengere energie-eisen gesteld aan producten.

Als Nederland op de hierboven omschreven manier zelfvoorzienend wordt kunnen we in 2050 stoppen met fossiele brandstoffen. Kernenergie is geen alternatief voor fossiele brandstoffen, want naast het gevaarlijke afval is ook kernenergie afhankelijk van eindige grondstoffen. PINK! vindt dat er geen nieuwe kern- of kolencentrales bij moeten komen en de bestaande worden liefst zo snel mogelijk gesloten. CO2 opslag onder de Nederlandse (zee)bodem wordt niet toegestaan, en geïmporteerd aardgas wordt niet opgeslagen in lege gasvelden. Er worden geen vergunningen gegeven voor het winnen van schaliegas. Teerzandolie wordt niet langer geïmporteerd. Elektriciteit en gas die zijn opgewekt door de verbranding of vergassing van restafval, mest en dierlijke resten zijn niet duurzaam en worden daarom niet ondersteund of als ‘groen’ op de markt gezet. Aan andere biobrandstoffen uit bijvoorbeeld maïs en palmolie worden in verband met ontbossing aan strenge duurzaamheidscriteria onderworpen. Als hieraan niet wordt voldaan worden deze niet geïmporteerd.

Voedsel De vee-industrie is wereldwijd verantwoordelijk voor 18% van de uitstoot van broeikasgassen. Om deze uitstoot terug te brengen is een inkrimping van de veestapel noodzakelijk. Het is van groot belang dat mensen minder dierlijke eiwitten zoals vlees, eieren, melk en meer plantaardige eiwitten consumeren. Het is immers veel efficiënter en diervriendelijker om plantaardige eiwitten te produceren. Financiële prikkels zijn ook hier het antwoord: de BTW op dierlijke eiwitten moet worden verhoogd van 6 naar 21 procent. Vanuit het principe de vervuiler betaalt, is het niet meer dan redelijk om de maatschappelijke kosten daarvan in rekening te brengen bij wie dierlijke eiwitten wil eten of producten met deze eiwitten produceert.

De oplossing ligt in duurzame energie geboden door de zon, wind en water. Energieleveranciers worden verplicht een jaarlijks oplopend percentage aan duurzaam opgewekte stroom te leveren. Zelf opgeleverde energie kan worden teruggeleverd aan het net tegen saldering van de afgenomen stroom. Energiebedrijven betalen voor teruggeleverde energie een kostendekkende vergoeding. Bewonerscollectieven mogen hun zelf opgewekte energie onderling uit te wisselen zonder daarvoor belasting te betalen. Zonnepanelen op gebouwen, langs snelwegen en rondom vliegvelden worden de norm. Windenergie kan ook veel opleveren, en wordt mogelijk gemaakt op plekken waar dieren en natuur hier geen hinder van ondervinden; op zee mogen windmolenparken geen nadelige effecten hebben op het zeeleven, om te beginnen wordt er daarom niet geheid bij het aanleggen.

PINK! wijst kernenergie nadrukkelijk af. Kerncentrales brengen onnodige risico’s en levensgevaarlijk afval met zich mee. Bovendien houdt het gebruik van kernenergie de transitie naar duurzame energie tegen.

De overheid steunt de volledige overgang naar schoolkantinevoedsel dat plantaardig is, en biologisch en regionaal is geproduceerd.

Voor het instandhouden van een leefbare planeet, ook voor toekomstige generaties, is het noodzakelijk dat het aandeel van duurzame ontwikkeling in het Nederlandse onderwijs wordt vergroot. Hiertoe moeten de onderwerpen dieren, natuur, milieu en duurzaamheid integraal in het lesaanbod van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs worden opgenomen. De vorming van leerlingen op deze aspecten is een wezenlijk onderdeel van de maatschappelijke vorming. Deze legt tevens de basis voor een duurzame samenleving en een leefbare planeet.

Leegstand is een toenemend probleem en toch wordt er steeds meer bijgebouwd. Nieuwbouw van kantoren moet een halt worden toegeroepen, in plaats daarvan moeten leegstaande panden in gebruik worden genomen, eventueel na renovatie. Leegstand wordt niet langer beloond via verlaagde OZB-belastingen, maar afgeremd door een leegstandsheffing. Ook wordt het makkelijker oude kantoorpanden een andere functie zoals bewoning te geven. Voorts wordt er alleen binnenstedelijk gebouwd.

Veel bouwprojecten zijn stopgezet door de crisis en daardoor liggen voormalig bouwterreinen braak. Deze zouden actief ter beschikking gesteld moeten worden aan bewoners voor bijvoorbeeld stadslandbouw, natuurontwikkeling, collectief beheerde parken en natuurspeelplaatsen. Omwonenden worden hierbij actief betrokken.

Verschillende belangen maken aanspraak op dezelfde schaarse gebieden. Ruimtelijke ordeningsplannen waarbij de burger betrokken wordt moeten ervoor zorgen dat deze belangen zorgvuldig worden ingepast. Een groene, schone leefomgeving voor mens en dier staat hierbij voorop. Er komt ook een nationaal bestemmingsplan voor de ondergrond voor warmte- en koudeopslag en voor de Waddenzee en Noordzee. De ruimtelijke regie van provincies wordt versterkt. De crisis- en herstelwet wordt afgeschaft en wordt alleen vervangen voor een andere omgevingswet als daarin de bescherming van natuur en milieu centraal staan en de rechten van burgers worden verbeterd.

Woon-werkverkeer moet worden teruggedrongen en milieuvriendelijk vervoer gestimuleerd. Er worden geen nieuwe snelwegen aangelegd en bestaande plannen daarvoor gaan niet door. De verhoging van de maximumsnelheid naar 130 kilometer per uur moet ongedaan gemaakt worden en op ringwegen rond steden wordt de maximumsnelheid 80 kilometer per uur. Openbaar vervoer wordt betrouwbaar, betaalbaar en toegankelijk voor iedereen. De overheid stimuleert flex- en thuiswerken en investeert in veilige fietspaden en treinverbindingen naar het buitenland en de noordelijke provincies en niet in de uitbreiding van luchthavens.

Het verduurzamen van de kledingindustrie kan en moet sneller gezien de grote hoeveelheid zoet water en chemicaliën die worden gebruikt. De huidige wegwerpcultuur waarbij kleding in rap tempo geproduceerd, weggegooid en vervangen wordt, is een groot onderdeel van dit probleem. De kledingindustrie is een van de meest vervuilende industrieën ter wereld en verandering is noodzakelijk. PINK! wil dat in 2021 alle kleding die in Nederland verkocht wordt op een duurzame wijze geproduceerd is, zonder kinderarbeid. Om dit te realiseren maakt de overheid afspraken met en stelt eisen aan de sector. Daarnaast zorgt zij d.m.v. accijns en extra importbelasting op ongewenste producten dat leveranciers van duurzame producten een zeer gunstige concurrentiepositie hebben.