Ethiek & filosofie

Door het onderwijs te verdelen in vakken wordt elk deel van het curriculum in een hokje geplaatst. Sommige onderwerpen zijn echter veel te groot om in een hokje te plaatsen, en ontsnappen daarom aandacht, terwijl ze van cruciaal belang zijn om de wereld waar jongeren op worden voorbereid te kunnen begrijpen. Dit zijn facetten van onze samenleving die het vak maatschappijleer oversteigen, en vanaf grondbeginselen moeten worden opgebouwd om hun samenhang van andere dingen te begrijpen. Vandaar dat een filosofische benadering nodig is.

Zoals we tijdens biologie leren, is de mens, net als het schaap en de dolfijn, een diersoort. Door middel van evolutie zijn er vele verschillende soorten ontstaan die allen voorouders delen. Wij hebben bijvoorbeeld nauwe verbanden met de mensapen.

Toch lijkt de mens anders. Door onze relatief grote hersenen, onze handen die zeer geschikt zijn voor gereedschap en onze sterke taalontwikkeling zijn we ontwikkeld tot een soort die een dominerende positie heeft op aarde. Maar zijn we echt zo anders? Veel van ons gedrag zien we terug in andere dieren, veel van onze hersenstructuur zien we terug in andere dieren en veel van onze emoties zien we terug in andere dieren. Niet vreemd, omdat wij één van hen zijn. Wat zijn de ethische gevolgen hiervan?

Thema's

  • Evolutie
  • Neurologie
  • Experimentele ondervindingen en ethische consequenties

Vakken

  • Biologie
  • Godsdienst/Levensbeschouwing

Het doel van dit lesprogramma is om leerlingen na te laten denken en te laten discussiëren over de rechten van dieren, hoe aan die rechten momenteel vormgegeven wordt en hoe daaraan vormgegeven zou kunnen worden in de toekomst.

Vanwege het ethische karakter is dit materiaal geschikt voor bijvoorbeeld de vakken filosofie en godsdienst.

Echter, aangezien de inrichting van de maatschappij besproken wordt, kan het ook gebruikt worden bij lessen maatschappijleer. Bij Nederlands zou het gebruikt kunnen worden in discussies. Met enige aanpassingen zou het ook gekoppeld kunnen worden aan moderne vreemd talen, bijvoorbeeld door te discussiëren in die taal of door een tekst/filmpje in die taal, gerelateerd aan het onderwerp, hierbij te lezen/kijken.

Bestanden

Door de geschiedenis heen hebben we vele verschillende politieke systemen meegemaakt. Koningen en koninginnen, keizers, en dictators. Het is niet ongewoon geweest dat de absolute macht lag bij een enkele persoon die niet bekritiseerd mocht worden. Dit zorgde vaak voor corruptie en machtsmisbruik.

Tegenwoordig leven wij en veel landen in een democratie. Een systeem waar het volk zelf stemt op hun leiders. Maar werkt dat wel zoveel beter? Het volk stemt, maar wordt hevig beïnvloed door de media onder controle van een kleine groep machtige mensen. Niet menselijke dieren, kinderen en toekomstige generaties kunnen niet stemmen om hun belangen te laten vertegenwoordigen. Intussen werken lobbyisten zich suf om politici aan hun kant te krijgen. Is het ondanks dat alles toch het beste systeem? Welke andere opties zijn er?

Thema's

  • Geschiedenis (waarom zijn regeringsvormen ontstaan en eventueel verdwenen)
  • Filosofische benadering (welke eisen zou een regeringsvorm aan moeten voldoen)
  • Actualiteit (recente ontwikkelingen m.b.t. westers kapitalisme)

Vakken

  • Geschiedenis (ontstaan van verschillende regeringsvormen)
  • Maatschappijleer
  • Economie (grote overlap met politiek)

Educatie is alles. Het is één van de voornaamste dingen die intelligente en sociale soorten als de mens, olifant, dolfijn, walvis en vele aapsoorten onderscheidt van soorten die slechts reflexief signalen kunnen verwerken of geen tijd met hun kroost doorbrengen. Het heeft het ontstaan van civilisatie mogelijk gemaakt, en geeft vorm aan het overgrote deel van ons leven dat niet aan toeval onderheven is.

Hoewel het Nederlandse schoolsysteem goed is vergeleken met die in veel andere landen, zijn er toch veel problemen. Er is weinig ruimte voor creativiteit, en individualiteit, en nieuwsgierigheid dat niet aansluit op het curriculum wordt ontmoedigd, omdat er geen ruimte voor is. Het is stressvol voor zowel leerling als leraar. Leerplicht is een heel fundamentele beperking van individuele vrijheid. Het is niet redelijk om kinderen en jongeren tot hun achtiende vast te zetten in een systeem, zonder ze de kans te geven te overwegen waarom het zo waardevol voor ze is. Wie bepaalt wat onderdeel wordt van het curriculum, en hoe is het huidige systeem ontstaan? Dit zijn hele relevante vragen voor mensen die iedere dag wordt opgelegd dat ze naar school gaan.

Thema's

  • Doelen
  • Verschillende systemen
  • Ontstaangeschiedenis huidig systeem

Vakken

  • Geschiedenis
  • Maatschappijleer
  • Nederlands (onderwerp voor debat of betoog)

Het is niet te ontkennen hoe veel invloed de media op ons heeft. Het journaal, de films die wij kijken, de computerspellen die wij spelen en de sociale media waar een gerucht snel kan verspreiden. Daarnaast wordt veel media gesponsord om ons bewust van bepaalde zaken te overtuigen. We worden er continu mee geconfronteerd en het kan daarom ook niet anders dan beïnvloeden hoe wij over de wereld nadenken.

Het is belangrijk om te begrijpen hoe deze invloeden werken en hoe ze kritisch ontvangen kunnen worden om zo de meningen en de feiten van elkaar te scheiden. Ook de eigen rol van de leerlingen in de huidige sociale mediacultuur dient bestudeerd te worden.

Thema's

  • Rol in de maatschappij
  • Objectiviteit vs neutraliteit
  • Invloed van marktwerking

Vakken

  • Maatschappijleer
  • Geschiedenis (gebruik van propoganda)
  • Nederlands (analyseren van nieuwssegmenten en kranten)
  • Moderne vreemde taal (zie bovenstaand)

Cultuur is overal om ons heen. Het is de manier hoe wij leven, de manier hoe we met elkaar omgaan en alles dat uit onze samenleving voortkomt. Niet onverwachts, heeft het daarom ook een grote invloed op wie wij zijn en hoe wij de wereld zien. Deze invloed kunnen we niet voorkomen, wel kunnen we hem proberen te begrijpen om zo betere keuzes te maken en de richting van onze maatschappij te sturen. Hoe werken deze invloeden? Hoe sturen we ze door de tijd heen? Hebben wij met de invloeden uit onze cultuur het recht om andere culturen te beoordelen? Dit zijn allen vragen die met de leerlingen besproken dienen te worden.

Thema's

  • Kan cultuur beoordeeld worden
  • Invloed op individuen
  • Evolutie van cultuur

Vakken

  • Biologie (benadering van memes vanuit genetica)
  • Geschiedenis (ontstaan van Nederlandse cultuur)
  • Aardrijkskunde (interactie van verschillende culturen)

Bij PINK! zijn we overtuigd dat één van de grootste obstakels bij het tegengaan van de problemen, crises en immorele praktijken die onze samenleving ondervindt, is dat mensen zich er niet bewust van zijn.

Ons voornaamste doel is niet om mensen te overtuigen van een bepaalde politieke ideologie, maar hen te informeren, en in staat te stellen kritisch voor zichzelf te denken.

Als jij dit ook belangrijk vindt, help ons dan om één van bovenstaande lesprogramma’s werkelijkheid te maken, door de educatiecommissie te vertellen waarom het jouw interesse heeft, en hoe jij van waarde kan zijn. Voor ieder projectteam zoeken we een didacticus, kenner (van het onderwerp) en iemand met ervaring met een eerder lesprogramma. Als jij meerdere rollen kan en wil vervullen, kun je dat aangeven.