Helemaal niet zo boze wolf

Het is niet meer te missen als je het nieuws een beetje volgt: de wolf is terug in Nederland. Aan het einde van de 19e eeuw verdween de wolf uit ons land. Mensen zagen het dier namelijk als bedreiging of concurrent, voor niets meer dan zijn plezier moorden. Wolven werden daarom opgejaagd en afgeschoten [bron]. De terugkeer van het dier brengt veel teweeg. 

De ecologische waarde van de wolf

Vanuit natuurbewegingen komen overwegend positieve geluiden. De wolf draagt ontzettend veel bij aan de biodiversiteit. Wolven zorgen er bijvoorbeeld voor dat de hoeveelheid hoefdieren in hun leefgebied op peil blijft. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een vos, jaagt de wolf alleen op wat die nodig heeft. Daarbij gaat het vooral om zwakke en zieke hoefdieren. De resten die van de gevangen dieren achterblijven, leveren vervolgens voedsel voor vossen, buizerds, raven en andere kleine roof- en aasdieren. Zo draagt de wolf bij aan de biodiversiteit en de balans in het ecosysteem. 

Maar dat niet alleen: door de aanwezigheid van de wolf veranderen ook de leefpatronen van de diersoorten waar die op jaagt. Dat wil zeggen: de kuddes van hoefdieren vermijden bepaalde plekken waar ze kwetsbaar zijn voor aanvallen van de wolf. Deze plekken worden vervolgens niet meer begraasd en op natuurlijke wijze bemest door de kuddes hoefdieren, wat ruimte biedt voor andere soorten begroeiing. 

Een bekend voorbeeld van de invloed van de wolf is Yellowstone park. In 1995 werden hier wolven uitgezet. Daardoor gingen herten en andere prooidieren sommige rivieroevers vermijden. Dit bood kans aan bepaalde bomen om daar te groeien in plaats van als zaailing te worden opgegeten. Deze bomen trokken vervolgens bevers aan, die het hout gebruikten om dammen te bouwen in de rivier. Deze dammen zorgden voor afwisseling in snel en traag stromend water, waardoor zich poeltjes vormden in het landschap en de rivier ging anders stromen. Het aantal soorten vissen, vogels en insecten steeg [bron]. 

Kritiek op dit voorbeeld is dat er ook andere aspecten meespelen in deze ontwikkeling van de biodiversiteit in Yellowstone. De wolf wordt wellicht te veel eer toegekend, maar de positieve invloed op het natuurgebied is niet te ontkennen [bron]. Waarom zijn we dan toch zo bang voor de wolf? 

Roodkapje syndroom

Ten eerste is er iets wat ook wel het “Roodkapje syndroom” wordt genoemd (bron). Mensen hebben een soort irrationele angst voor de wolf. Deze angst wordt gevoed door de verhalen die al generaties lang worden (door)verteld in onze samenleving. Denk aan “Roodkapje”, maar ook “de wolf en de zeven geitjes”, “de drie biggetjes”, en menig andere populaire serie of film. De wolf is vaak de slechterik of de vijand. Het dier wordt als sluw, gewelddadig en gevaarlijk weggezet. 

Dit komt niet uit het niets: de wolf veroorzaakte vroeger overlast en werd daarom ook bejaagd. Maar omdat het vroeger zo was, betekent niet meteen dat dat nu ook weer het geval is. De wolf is niet gevaarlijk voor mensen. Veel mensen gaan ook op vakantie naar gebieden in Frankrijk, Duitsland of Italië waar ook grote roofdieren zijn gevestigd. 

Landbouwvee zou in theorie gevaar kunnen lopen. Maar onderzoek naar de situatie in Oost-Duitsland door de universiteit van Wageningen heeft laten zien dat het nemen van preventieve maatregelen, zoals het gebruik van schrikdraad, om vee te beschermen goed werkt. Dierverzorgers zijn het ook wettelijk verplicht om dieren, zowel uit de bio-industrie als dieren die met andere doeleinden worden gehouden, waar nodig te beschermen tegen roofdieren. Wanneer er dus een dier aangevallen en/of gedood wordt door de wolf, ligt de schuld dus bij de verzorger – en niet bij de wolf. 

Daarnaast is de hoeveelheid dieren die de wolf aanvalt, niet te vergelijken met de hoeveelheid dieren die we dagelijks naar de slacht sturen voor onze eigen consumptie. De wolf heeft in 2021 in Nederland  227 schapen en 4 kalveren gedood. De mens daarentegen, heeft in datzelfde jaar 672400 schapen en 1548600 kalveren gedood. Daarmee is de selectieve verontwaardiging over de wolf die veedieren aanvalt, op zijn minst hypocriet. Het doden van (vee)dieren is kennelijk enkel acceptabel wanneer het de mens dient, doden is een recht dat alleen de mens toekomt.

De mens als maatstaf

Het gevaar van de wolf is dus minimaal en waar het dier wel gevaar zou kunnen opleveren, is te voorkomen. Dit brengt ons bij het tweede aspect van deze irreële angst voor de wolf. We zijn nog altijd geneigd om dingen alleen vanuit het menselijke perspectief te benaderen. We voelen ons verheven boven en los van de natuur, in plaats van onderdeel ervan. We voelen ons mens, in plaats van een menselijk dier.

Vanuit een mens-centraal perspectief zou je kunnen huiveren bij de terugkomst van de wolf. Maar als we met een breder perspectief naar de komst van de wolf kijken, dan blijkt het tegendeel waar. Het is ook een kwestie van de gevolgen op de korte termijn tegenover de gevolgen op de lange termijn. Op korte termijn – en in de media – zien we vooral het “verlies” van de boeren. Terwijl de lange termijn gevolgen, zoals ook Yellowstone, waarschijnlijk nog een flink aantal jaren op zich laten wachten. Maar dan heb je ook wat: een grotere biodiversiteit, een stabiel aantal hoefdieren, en vooral een niet zo boze wolf.

Een aangepaste versie van dit artikel is maandag 28 november 2022 gepubliceerd in Het Parool. Lees die hier: Al die zorgen om de veronderstelde moordzucht van de wolf zijn onnodig en bovendien hypocriet

Verslag: buitenlandexcursie Brussel

Afgelopen oktober was het dan zo ver: de buitenlandsexcursie naar Brussel en het Europees Parlement. Deze reis stond in het teken van de Europese politiek en vond plaats van 27 t/m 30 oktober. Lidwien Koch neemt je in dit verslag mee door het programma en haar ervaringen tijdens de excursie.

Met z’n twaalven vertrokken wij op de donderdagavond met de IC-trein van Breda naar het hotel in Brussel Zuid. De volgende dag hebben wij gelijk, heel vet, het Europees Parlement bezocht! We bestookten Anja Hazekamp (Europarlementariër van de PvdD) en Tim Feij (pers- en beleidsmedewerker van het Europees Parlement en oud-PINK!-lid) met vragen over hun carrière, hun werk en hun visie op de toekomst. Ook zijn we door het Parlementarium gelopen en in de Plenaire Zaal geweest. De Plenaire Zaal is de grote ronde zaal met vele stoelen, die je wel eens op tv ziet als het om Europese politiek gaat.

Op de zaterdag kwamen wij een demonstratie tegen over Palestina en besloten mee te lopen tot aan de ingang van het Europees Parlement, waar blokkades waren opgezet door de politie en de politie groot aanwezig was. We zijn naar een watertentoonstelling, kathedraal en uitkijktoren geweest en hebben het Natuurhistorisch museum bezocht. Op de laatste dag zijn we teruggegaan naar het Europees Parlement en hebben een tour gekregen van een hele enthousiaste positieve man langs het enorme gebouw en het bijbehorende park. Hij vertelde hoe het gebouw en de Europese politiek in de afgelopen decennia tot stand kwamen en wie daar een belangrijke bijdrage aan hebben geleverd. Hierna hebben wij het spel ‘Jachtseizoen’ door heel Brussel gedaan en als afsluiting een groepsfoto gemaakt. We zijn die avond voor de laatste keer uit eten geweest en hebben toen helaas al de trein terug naar huis genomen. 

Eén van de dingen die mij het meest is bijgebleven is een hilarisch moment in de avond in ons hotel. We waren met een stuk of 7 mensen in een kring op een groot bed gaan zitten en waren met elkaar diep in gesprek toen ik opeens een spin zag zitten boven een van de stapelbedden. Ik riep gelijk: ‘Ooh, kijk, daar zit een spin!’ en sprong op om tissues te pakken. Op het moment dat ik met de tissues op het stapelbed wilde klimmen, vroegen anderen aan mij wat ik ging doen met die tissues. Dus ik zei heel droog: ‘Ik ga die spin doodmaken’ en begon al te klimmen toen ze opeens opsprongen en riepen: ‘Nee dat mag niet! Je mag de spin niet doodmaken. Het is een levend wezen.’ Ik was zo verbaasd door hun reactie maar op hetzelfde moment voelde ik mij zo dom! Wij zijn natuurlijk PINK! en wij zijn tegen het pijn doen en doden van dieren. Ik kon mijzelf wel voor mijn kop slaan, haha! Natuurlijk werd deze actie mij vergeven omdat ik nog niet zo lang lid ben bij PINK!. Uiteindelijk heeft iemand de spin gevangen en voorzichtig bij het raam naar buiten gelaten. Stiekem ben ik wel trots op het meededogen en de compassie van de andere PINK!ers, want daar mogen we best wat meer van hebben in deze wereld!

Het fijne van deze buitenlandexcursie was dat iedereen vrij was om een eigen plan te trekken en eropuit te gaan. Je kon naast het programma altijd beslissen om in je eentje of met een groepje ergens nog uit eten te gaan of om samen een bezienswaardigheid te bezoeken. Zo zijn twee mensen naar de film geweest en hebben sommigen besloten om lekker op de step door Brussel te toeren. Iedereen was enthousiast over het bezoek aan het Europees Parlement en we hebben heerlijk weer gehad! Alle lof voor Emmeline en Miroya die deze fantastische reis in elkaar hebben gezet en dankjewel aan alle mede-PINK!ers die mee gingen: jullie maakten deze reis compleet!


Alle vogels zijn verdwenen

Afgelopen 28 september organiseerde PINK! samen met Stichting Solidariteit met Papua een lezing door inheemse vrouwen uit West-Papua over ontbossing. De lezing vond plaats in Utrecht. Naast PINK!’ers, waren er ook leden van Partij voor de Dieren en externen aanwezig.

De avond begon met een introductie door Vien Sawor, een Nederlandse vrouw die geboren is in West-Papua en voorzitter is van Stichting Solidariteit met Papua. Ze vertelde dat zo’n 70% van de biodiversiteit in West-Papua beschermd wordt door inheemse volkeren. Deze inheemse volkeren hebben al generaties lang te maken met de schending van mensenrechten: eerst door kolonialisme, vervolgens door genocide omdat West-Papua bij Indonesië moest horen en nu door de impact van ontbossing.

Verhalen van de vrouwen

De aanwezige inheemse vrouwen stelden zich voor en vertelden hun verhalen. Magdalena begon. Ze is actief bij de mensenrechtenafdeling van een kerk en betrokken bij het onderzoek over ‘All the birds are gone’. Ze hoopt dat het onderzoek de lokale inheemse gemeenschappen aanspoort om zich uit te spreken tegen het onrecht dat hen wordt aangedaan. Dit onrecht heeft te maken met de schijnbeloftes die aan de lokale bevolking worden gedaan. De overheid speelt hier een grote rol in, door bijvoorbeeld te zeggen: “Ja, we willen wel een weg voor jullie aanleggen, maar dan moeten jullie samenwerken met dit houtkapbedrijf.” Soms roept de overheid de bevolking van West-Papua bijeen om een document te ondertekenen. Veel mensen begrijpen niet waar ze precies ‘ja’ op zeggen door te tekenen. Dan blijkt achteraf dat ze hun grond moeten afstaan. Wanneer er vervolgens een houtkapbedrijf komt om het bos te kappen, is de bevolking ten einde raad. Ze hebben namelijk altijd in en met het bos geleefd: de relatie tussen de inheemse volken en het bos is enorm sterk. Toen iemand uit het publiek vroeg wat er zou gebeuren wanneer het bos weg is, moesten de vrouwen een beetje lachen. “Dan zijn wij er ook niet meer.” Magdalena beschreef vervolgens hoe een omgekapt bosgebied verandert in een grote modderpoel na een regenbui. Ze zag een wilde kaketoe die niet meer kon vliegen door de modder aan zijn vleugels.

Een ander probleem dat meespeelt in de mensenrechtenschendingen, naast misleiding en chantage door de overheid, is geweld. Veronica protesteerde tegen de kap van bomen voor palmolie, maar is toen bedreigd door een legereenheid van de overheid. Inmiddels is 700 hectare grond van Veronica’s familie weg. Hun tuinen en de plek voor dieren zijn weg. Waar normaal paradijsvogels, struisvogels en enorm veel andere dieren leefden, is nu een kale vlakte. Veronica zag eens een enkele struisvogel op de grond zitten bij een bos waar gekapt was. Normaliter jaagt de inheemse bevolking op deze dieren, maar er kwam water uit de ogen van de struisvogel: hij huilde. Ze lieten hem in leven.

Natalia beaamt het verhaal van Veronica. De schenders van mensenrechten worden nooit gestraft. Steeds meer grote bedrijven investeren in projecten in West-Papua vanwege hout, palmolie en mijnbouw. Het leger en veiligheidsdiensten beschermen deze bedrijven terwijl zij de longen van de Aarde kapot maken. Daarom komt de lokale bevolking in actie. Natalia werkt samen met een NGO en ziet overal hoe sterk de band van de inheemse bevolking is met het bos dat zij proberen te beschermen.

Rosita is lid van een vrouwenorganisatie die zich inzet voor het behoud van hun leefgebied. Ze geeft aan dat de bovengenoemde situaties overal in West-Papua voorkomen. De overheid benadert de inheemse bevolking wel, maar niet op een eerlijke manier. Er wordt niet geluisterd naar de bevolking: de overheid drukt de eigen plannen hoe dan ook door. De uitkomst is dat er overal bos wordt gekapt. Voor de lokale bewoners is het bos als een hart dat klopt, want uit het bos halen ze voedsel, water en medicijnen. De Aarde is als een moeder die voor de mensen zorgt. Toen Rosita zag hoe het bos verdween, besloot ze dat iedereen moest weten van dit onrecht en sloot ze zich aan bij de vrouwenorganisatie. Ze wil dat ook wij onze stem verheffen en te laten horen wat er speelt in West-Papua, want dit onrecht gaat ons allemaal aan! 

De rol van Nederland

De vrouwen benadrukken dat Nederland verantwoordelijkheid moet dragen voor de situatie in West-Papua. Kolonisten uit Nederland brachten veel kennis en leerden de bevolking landbouwtechnieken, maar uiteindelijk leidde die westerse invloed juist tot de huidige problemen. Ook leerde de bevolking van Nederland dat je moet opkomen voor onafhankelijkheid, waardoor West-Papua zich wilde afsplitsen. Dit leidt nog steeds tot conflicten met Indonesië. Rosita vertelde dat mannen die zich uitspreken tegen de overheid meteen gezien worden als terrorist. Protesterende mannen worden bestempeld als separatisten, die West-Papua onafhankelijk willen maken van Indonesië. Daarom is de rol van vrouwen zo belangrijk: als zij zich niet verzetten, is al het bos straks weg. Nederland is dus zowel direct en indirect verantwoordelijk voor de situatie in West-Papua.

Politiek in Indonesië

De vrouwen van ‘All the birds are gone’ willen niet de politiek in. Het gaat namelijk niet alleen om politiek: het gaat om hun land, hun leven, hun eigendom. De politiek in Indonesië beweert juist dat de komst van bedrijven goed is voor de bevolking en er is geen Indonesische Partij voor de Dieren om daar tegenin te gaan. Het unieke aan West-Papua is ook dat alles vanuit Jakarta aangestuurd wordt en de lokale politiek alleen de uitvoering doet. Dit is waarschijnlijk zo gekomen doordat het gebied heel rijk is aan grondstoffen, waar de landelijke overheid van wil profiteren. West-Papua wordt gezien als een soort schatkist voor Indonesië. En omdat het leger erg betrokken is, hebben zij ook belang bij de komst van grote bedrijven, wat mensenrechtenschendingen tot gevolg heeft.

Daarnaast zou de politiek ingaan betekenen dat de vrouwen moeten stoppen met hun activisme. De politiek in Indonesië werkt heel anders dan in Nederland, dus vechten voor je idealen en deelnemen aan de politiek (als je verkozen wordt) gaat niet samen.

Wat jij kunt doen

Naast je uit te spreken over de mensenrechtenschendingen en de politiek aan te sporen om de situatie in West-Papua te veranderen, kun je ook op andere manieren verschil maken. Nederland is de nummer één importeur van palmolie in de wereld, dus let op wat je koopt. Wees ook kritisch over houtkeurmerken, want die zijn niet altijd zo ethisch als ze lijken. Greenpeace heeft veel kennis over welke Nederlandse bedrijven er investeren in plantages in Indonesië. Een voorbeeld is ABP (een groot Nederlands pensioenfonds). Spreek zulke bedrijven erop aan en houd hen verantwoordelijk.

Een natuurinclusieve samenleving is er niet alleen voor de mens

Gisteren presenteerde de Jonge Klimaatbeweging hun nieuwe visiedocument, de Jonge Klimaatagenda 3.0. Het idee is dat deze klimaatagenda beschrijft hoe Nederland er in 2040 uit zal zien in een ideale wereld. Hiervoor zijn meerdere rondes van Klimaatdialogen georganiseerd, waarbij afgevaardigden van allerlei jongerenorganisaties hebben kunnen meepraten over de verschillende onderwerpen. Ook PINK! was bij deze Klimaatdialogen aanwezig. 

Helaas heeft PINK! moeten besluiten om de Jonge Klimaatagenda 3.0 niet te ondertekenen. PINK! draagt de Jonge Klimaatbeweging een warm hart toe en is blij dat er steeds meer gebeurt op het gebied van jongerenparticipatie. Daarom was dit geen makkelijke beslissing. Doorslaggevend was het opnemen van verschillende niet-duurzame energiebronnen en de mens-centrale ondertoon van het hele stuk. Dit artikel licht onze kritiek puntsgewijs toe.

 

Kernenergie

Er wordt in het visiedocument gepleit voor verschillende vormen van “duurzame” energie, waar PINK! niet achter staat. Eén daarvan is kernenergie. Het is al een stap vooruit dat kernenergie niet bestempeld wordt als hernieuwbaar, omdat het afhankelijk blijft van een eindige bron: uranium. PINK! vindt dat er ook als “laatste redmiddel” geen kernenergie moet komen. Zeker geen nieuwe kerncentrale. De kosten, materialen, tijd én schadelijke uitstoot voor een kerncentrale leiden alleen maar af van de daadwerkelijke oplossing: betere en wellicht nieuwe bronnen van écht duurzame, hernieuwbare energie. PINK! stopt deze middelen liever in onderzoek en productie van deze bronnen.

 

Biomassa

Ook wordt er gepleit voor biomassa van reststromen. Ook dit is een stap vooruit ten opzichte van de massale ontbossing en vervuilende transport, waar biomassa nu mee gepaard gaat. Het blijft alleen zo dat biomassa verre van gezond is voor dier en milieu. Er komen allerlei schadelijke stoffen vrij bij de verbranding, zoals fijnstof. Dat maakt energie uit biomassa verre van duurzaam, ook als het gaat om reststromen. 

 

‘Groen’ gas

Een andere energiebron, die wordt aangedragen in de Jonge Klimaatagenda, is ‘groen’ gas. Tussen aanhalingstekens, want hoe groen is dat gas nou echt? Groen gas wordt gemaakt door het vergisten van groente-, fruit- en tuinafval, maar ook afval uit de landbouw of industrie. Denk bijvoorbeeld aan mest, maar soms ook wel eens slachtafval. Het gas dat door de vergisting vrij komt, moet eerst nog gezuiverd worden. Stoffen als zwavel en CO2 moeten worden verwijderd. Dit kost ook weer veel energie en geld. De term ‘groen gas’ is vaak misleidend, omdat het niet per definitie duurzaam is. De bron is lang niet altijd duurzaam, en de productie ervan ook niet.

 

Mens-centraal

Daarnaast is het stuk erg mens-centraal geschreven. PINK! is van mening dat het mens-centrale denken een van de oorzaken van de huidige problemen rondom klimaat en biodiversiteit is. Zo staat er bijvoorbeeld “[o]p deze manier beschermen we wat ons in leven houdt en zal helpen overleven in de toekomst”. Dit is een dienstbare blik op de natuur. Er staat wel dat wederkerigheid centraal moet staat in onze relatie met de natuur, maar dit concept mist in de rest van het stuk. Het gaat alleen over het nemen en profiteren van de natuur, in plaats van de intrinsieke waarde van de natuur te erkennen. Hierbij zouden we een voorbeeld moeten nemen aan hoe inheemse volkeren samenleven met de natuur. Zij dragen op het moment zorg  voor 80% van de biodiversiteit op de wereld. Het is een groot gemis dat de kennis van inheemse volkeren niet wordt omarmd in deze visie op de toekomst. Het lijkt alsof we het wiel opnieuw moeten uitvinden, terwijl de kennis gewoon al in de wereld te vinden is.  

 

Waar zijn de dieren?

Niet alleen de natuur wordt tekort gedaan in de Jonge Klimaatagenda: de rechten en het welzijn van niet-menselijke dieren missen vrijwel helemaal in het stuk. Er wordt alleen gesproken over dieren wanneer zij toevallig ook profijt hebben van de maatregelen voor mensen. Of wanneer zij een rol hebben in het in stand houden van een wereld waar mensen kunnen leven. PINK! ziet de intrinsieke waarde van dieren. Ook zonder nut voor de mensen hebben zij recht op een gezonde leefomgeving. Dierenwelzijn wordt zelfs alleen benoemd in relatie tot ons voedselsysteem. Dierenwelzijn moet een belangrijk aandachtspunt zijn bij álle activiteiten die we als mens ondernemen. Dán is er pas sprake van wederkerigheid.

Kortom, de Jonge Klimaatagenda schetst een visie van de toekomst waar PINK! zich niet in kan vinden. Dieren moeten een centralere rol kijken in onze samenleving, en we moeten durven te kiezen voor echte duurzame oplossingen in plaats van afleidingsmanoeuvres richting oplossingen die vooral goed zijn voor de fossiele en bio-industrie. Zodat in 2040 en nog lang daarna de planeet leefbaar blijft voor alle levende wezens.

Meer weten? 

  • Lees hier de Jonge Klimaatagenda 3.0
  • Lees hier het politiek programma van PINK!

Waarden om tot de kern te komen - verslag

Op woensdag 7 september bood de Raad van leefomgeving en infrastructuur (Rli) een rapport aan de Minister van Klimaat en Energie aan. Het rapport geeft advies over de (politiek) besluitvorming rondom kernenergie. Ons bestuurslid Organisatie Miroya en bestuurslid Politiek Nicole waren bij de overhandiging. We vroegen naar het verminderen van energieverbruik, hoe jongeren betrokken worden bij de besluitvorming en of het rapport lessen had getrokken uit de besluitvorming rondom de RESsen.

De titel van het rapport zegt het al: “besluiten over kernenergie vanuit waarden”. Het rapport beschrijft eerst hoe er in de samenleving door de jaren heen over kernenergie is gedacht en gepraat. Je ziet hierbij dat de emoties vaak hoog oplopen, bijvoorbeeld wanneer er weer een incident heeft plaatsgevonden bij een kerncentrale. Tegelijkertijd zie je dat de discussie over kernenergie vaak vooral focust op wetenschap en techniek. Dit zag je goed terug in een videoreactie van Ed Nijpels. Nijpels was de voorzitter van het Klimaatberaad in 2018 en 2019, en is nu voorzitter van het Voortgangsoverleg Klimaatakkoord. Hij sprak in zijn reactie voornamelijk over het afwegen van de voors en tegens en over de financiële dekking. Tussen neus en lippen door benoemde hij nog dat veiligheid ook wel handig is, maar deed dit af als minder belangrijk. En dat is precies waar het pijnpunt ligt volgens de Rli.

In maatschappelijke discussies wordt vaak over feiten en wetenschappelijke kennis gesproken, alsof dat waardevrije zaken zijn. Daarbij wordt vergeten dat welke feiten je belangrijk vindt, of wat je prioriteit geeft, bepaald wordt door de onderliggende waarden die je hebt. Het rapport concludeert dan ook dat het maatschappelijke debat niet alleen moet gaan over technische kennis, maar ook over ethiek.

In het advies worden vijf waarden genoemd, die steeds terugkeren in het gesprek rondom kernenergie, namelijk: energiezekerheid, betaalbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en rechtvaardigheid. Deze waarden moeten centraal staan in het gesprek over de rol van kernenergie in het Nederlandse energiesysteem. Dat gebeurt vaak al, maar op de achtergrond. De Rli adviseert dit expliciet te maken. De hoop is dat de maatschappelijke discussie op deze manier minder tegenstellingen oproept. Het expliciet benoemen van wat men belangrijk vindt en waarom iemand energiezekerheid bijvoorbeeld boven veiligheid plaatst, helpt bij het onderlinge begrip. 

Naast het expliciet gebruiken van deze vijf waarden, adviseert de Rli om de feitenkennis te vergroten en kernenergie niet als een los onderdeel te zien, maar te behandelen als onderdeel van het energiesysteem. Ze stellen vier kennisvragen en zeven beleidsvragen voor als leidraad voor de maatschappelijke discussie en de politieke besluitvorming (zie afbeelding). Ook adviseren ze burgers te betrekken bij de afweging van de waarden die centraal staan in het gesprek over kernenergie.

De urgentie klinkt ook in het rapport. We hebben niet zoveel tijd meer om keuzes te maken over welke energiebronnen we willen inzetten. Het werd niet genoemd in de presentatie, maar na een vraag van Miroya kwam gelukkig naar voren dat het advies ook ingaat op energiebesparing als een belangrijke afweging voor onze toekomstige energievoorziening. Ook benadrukten we, net als de aanwezige afgevaardigden van de Jonge Klimaatbeweging, het belang van jongeren betrekken bij besluitvorming over zaken als het toekomstige energiesysteem. Wij zijn immers de groep die er nog het langste mee door moet. 

Het rapport is een overzicht van belangrijke afwegingen die volgens de Rli gemaakt moeten worden om tot een breed gedragen besluit te komen. In het rapport zelf worden dus geen conclusies getrokken over over of we wel of geen kerncentrale nodig hebben in Nederland. Of over hoe het vervolgproces richting het besluit door de politiek wordt vormgegeven. Het advies stemt hoopvol doordat er verder wordt gekeken dan alleen cijfertjes, dus nu is het duimen dat het niet in ergens in een la blijft liggen.

Lees meer over het rapport en kijk de bijeenkomst terug via de website van de Rli.

Brief aan ministers over energietoeslag voor studenten

De rechtbank in Gelderland heeft bepaald dat studenten recht hebben op energietoeslag – een goede ontwikkeling! Nu is de taak aan gemeenten om de energietoeslag uit te keren, maar hier hebben gemeenten geen geld en tijd voor… Wanneer er binnen gemeentes capaciteit wordt vrijgemaakt om de energietoeslag aan studenten uit te keren, betekent dit dat andere (uitkerings)aanvragen langer zullen duren. Dit verplaatst het probleem van de ene doelgroep naar de andere. Er moet dus een andere oplossing komen om ervoor te zorgen dat studenten spoedig de energietoeslag ontvangen waar ze recht op hebben, zónder dat andere geldbehoevenden langer op hun tegemoetkoming moeten wachten.

Daarom roept PINK! samen met verschillende gemeenten en andere PJO’s op tot een landelijke regeling zodat iedere student in Nederland zo snel mogelijk gecompenseerd wordt. Bijvoorbeeld via DUO zou de energietoeslag heel efficiënt uitgekeerd kunnen worden. De brief is gericht aan minister Dijkgraaf voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en minister Schouten voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen.

PvdA kan door CETA laten zien wat hun rood-groene belofte waard is

Voorzitter Xenia en Bestuurslid Politiek Ilse schreven samen met twee bestuursleden van DWARS een opinieartikel over de rol van de Partij van de Arbeid in het tegenhouden van handelsverdrag CETA. Het artikel gepubliceerd op de website van BNNVARA en hier te lezen.

Helaas heeft de fractie van de Partij van de Arbeid in de Eerste Kamer inmiddels tóch voor CETA gestemd… Een tegenslag voor dier, natuur en milieu. 

BRUL! artikelen over oud-PINK! politici

Over twee maanden is de BRUL! er weer, het verenigingsblad van PINK!

Drie artikelen delen wij nu alvast, omdat die ook relevant zijn voor de gemeenteraadsverkiezingen.

We interviewden Jules Vaessen, derde PINK! lijsttrekker in Maastricht. Bredase Cynthia Pallandt, fractievoorzitter waterschap Brabantse Delta, schreef over asieldieren en wat de gemeente voor hen kan betekenen. En tot slot is er een artikel n.a.v. een interview van Pieter Groenewege, lijsttrekker Partij voor de Dieren Dordrecht met een unieke levensloop.

Heel veel leesplezier alvast!

Indra heeft dit artikel afgerond over de plek voor “true prices” in onze maatschappij. Waar, als ergens, zijn zij op hun plek, en waarom? Met veel dank aan Baukje Rooda voor de illustratie.

Een plek voor “true prices”, slechts tijdelijk

Opinie, door Indra Gesink, 01-01-2022

In dit stuk bespreek ik waar, als ergens, “true prices” op hun plek zijn en waarom. Met “true prices” krijgen producten “echte” prijzen, in contrast met de huidige gebruikelijke prijzen. Ik leg dit uit en betoog dat de ruimte hiervoor onder andere ingekaderd dient te worden door: een competent ecosysteem voor informatieverspreiding, democratie, wetgeving tegen ecocide en de waarborging van vele andere rechten.

Eerst de uitleg. En allereerst een aardige. Met een “true price” wordt niet alleen gekeken naar ‘profit’, maar wordt daarnaast ook de impact bekeken op ‘people’ en ‘planet’. Betaalt een bedrijf haar werknemers bijvoorbeeld onder het minimumloon? De extra kosten die dit bedrijf zou maken als zij haar werknemers wel dit loon zou betalen wordt doorgerekend per individueel product en opgeteld bij de prijs om zo tot de “true price” te komen. Een ander voorbeeld is als er CO2 wordt uitgestoten. Hoe duur is het om dat te voorkomen, of om het te compenseren? Ook dit wordt dan per individueel product verrekend en toegevoegd aan de gebruikelijke prijs om zo tot de “true price” te komen.

Hiermee zijn deze twee problemen natuurlijk nog niet opgelost. Wel is het zo dat de consument met deze “true prices” dan beter geïnformeerd is. En bovendien wordt dan met weinig tekst, eigenlijk met een enkel getal, veel informatie overgebracht. Op deze manier kan de consument betere keuzes maken. Dat is het idee. Daarbij is het – met een relevante uitzondering waar ik tot slot op terug kom – bij de aanschaf niet de bedoeling dat je de echte prijs gaat betalen. Dat zou met name de slechtste bedrijven financieel belonen. Het is daarentegen de bedoeling dat je geïnformeerd producten kiest waarbij je de echte prijs meeneemt naast de normale prijs, en waarbij je beide prijzen natuurlijk liever laag als hoog hebt. Dit stimuleert de bedrijven om ook de echte prijs van hun producten te verlagen, en dus om ook goed te zorgen voor ‘people’ en ‘planet’.

En dat is een positieve zaak! De informatiepositie van de consumenten wordt versterkt en vervolgens kunnen zij zo de bedrijven beter aansporen. Dit maakt nu in de praktijk ook dat de bedrijven die ervoor kiezen om “true prices” weer te geven, bijvoorbeeld in de (eerste) True Price Store in Amsterdam, de bedrijven zijn met gunstige en dus lage “true prices”. Het zijn de koplopers, de bedrijven die zich als de goeden profileren. Het is onder andere om deze reden dat “true pricing” weleens corporate social responsibility, of CSR, 2.0 wordt genoemd. CSR draait echter vaak om perceptie, in plaats van feitelijke en transparante vooruitgang. En zoals Greta Thunberg dat zo iconisch omschrijft: “blah blah blah”.

Ik betwijfel of zoiets genoeg is. En vraag mij af of het niet zelfs averechts werkt of op een andere manier negatieve effecten geeft. Zijn er ook negatieve kanten aan het idee van “true prices”? En zo ja welke?

Allereerst, met “ware of echte prijzen”, wordt er aanspraak gemaakt op de waarheid. Werkelijke, gebruikelijke prijzen komen echter tot stand in de markt. In de afwezigheid van een markt waarin een daadwerkelijke prijs tot stand kan komen, is een alternatief, zoals een “true price”, voorlopig wellicht gunstig. Maar dit is dan een gemodelleerde weergave van de werkelijkheid, en dus niet een echte maar juist een schijnprijs. Laat mij dit illustreren aan de hand van de eerdere voorbeelden. Als er onder een minimaal loon is betaald, dan is het extra geld dat aan loon uitgegeven had moeten worden terug te vinden in de “true price”. Als het bedrijf die uitgave echter daadwerkelijk zou doen, dan zou het bedrijf ook betere en/of blijere medewerkers hebben: positieve effecten die het bedrijf en daarmee de consument weer verder helpen. Zodoende is de daadwerkelijke prijs in dit geval, als het bedrijf het minimale loon daadwerkelijk zou gaan betalen, lager dan de “true price”. In het andere voorbeeld met CO2-emmisies worden, in het geval van compensatie, waarschijnlijk bomen elders bijgeplant. Het op deze manier vervangen van bomen verstoort de natuurlijke ecosystemen waar inbedding in is. En is de “true price” van de herplanting ook geïncorporeerd? In het andere geval van voorkomen is vaak nieuwe technologie nodig, wat aanvankelijk erg duur is maar als je er daadwerkelijk mee aan de slag gaat wordt de prijs daarvan ook lager; doordat de markt daarvoor zich ontwikkelt. Dan is het ook belangrijk dat nieuwe spelers de markt kunnen instromen. De “true price” moet dan in plaats van gemodelleerd worden, afgelezen worden van een (daadwerkelijke) prijs om representatief te zijn. Die daadwerkelijke prijs kan namelijk heel rap veranderen. En hierin representatief zijn is belangrijk want anders krijgen de consumenten misinformatie en maken zij door een minder goede informatiepositie minder goede keuzes; een verergering van het originele probleem dat de organisatie True Price wil aanpakken. De bedrijven die gebruik maken van “true prices” worden anders niet per se transparanter maar portretteren zich wel, mogelijk en waarschijnlijk op een manier die voor zichzelf gunstig is; een terugkerend patroon in CSR.

Ten tweede conflicteert het belang van de (lokale) democratie mogelijk met “true prices”. In het eerste voorbeeld heb ik bijvoorbeeld het minimumloon genoemd. Maar welke hoogte moet dit hebben? Een te laag minimumloon veroorzaakt wellicht uitbuiting van de werknemers. En een te hoog minimumloon zorgt er wellicht voor dat werkgelegenheid verdwijnt, en dat terwijl dat voor individuen of families het enige pad uit de armoede kan zijn geweest, welke daarmee voor hen is afgesloten. Het moge uit het eerste voorbeeld nu duidelijk zijn dat een “true price” impliciet een oordeel over het minimumloon velt, met mogelijk dus negatieve effecten als gevolg. Wellicht is het het beste om de lokale democratie hierin de keuze te laten maken, over hoe hun eigen minimumloon te bepalen. Hetzelfde geldt voor de omgang met het milieu, zoals in het tweede voorbeeld. En het vermogen om zelf te bepalen is overigens ook vastgelegd in rechten: het recht op zelfdeterminatie of zelfbeschikking. Faciliteert de organisatie True Price dit niet dan hebben “true prices” wat mij betreft te veel gemeenschappelijk met handelsverdragen, waarin “ISDS”* conflicten afhandelt waarbij de lokale gemeenschap gepasseerd wordt. Als de besluiten van de lokale gemeenschap wel als leidend worden genomen moet de “true price” zich daar ook in een passend tempo aan aanpassen. Ook dient er geen ondermijning te zijn van diezelfde democratie.

Ten derde botst een “true price” met het idee van een onvervreemdbare of intrinsieke waarde. Niet van alles is de waarde in geld uit te drukken. Dat wat niet in geld uit te drukken valt, valt noodzakelijkerwijs dus buiten een “true price”. Bijvoorbeeld de waarde van het respecteren van een democratie, mensenleven en/of lokale gemeenschap. Als er sprake is van het schenden van individuele of collectieve rechten zou dat als kwalitatieve informatie bij de “true price” vermeld moeten worden. Zo niet dan geeft de “true price” een misinformerend beeld, met name vanwege
haar aanspraak op de waarheid (en niets dan de waarheid), al impliciet aanwezig in haar naam. Een voorbeeld hiervan is bij het toe-eigenen van land met olie, bijvoorbeeld door Shell en ten koste van een lokale gemeenschap. Een zogeheten “landgrab”, een groot probleem. Mijns inziens dient een “true price” in dit geval geen rol te spelen in plaats van een daadwerkelijke prijs. Ofwel de lokale gemeenschap heeft vrijwillig ingestemd met de toe-eigening van het land, ofwel niet en er is sprake van ondermijning, verdrijving of andersoortig machtsmisbruik. In het eerste geval is er een daadwerkelijke prijs tot stand gekomen waarbij de “true price”, ten minste als de democratische wil van deze lokale gemeenschap wordt gerespecteerd, daar niks aan toevoegt. In het tweede geval is er sprake van incorrect handelen, wat als kwalitatieve informatie bij een “true price” extra vermeld zou moeten worden maar geen plek kan vinden in de “true price” zelf en eigenlijk zou het natuurlijk nooit hebben moeten gebeuren. Vele rechten zijn dus onvervreemdbaar en moeten gerespecteerd worden. Indien dit toch niet gebeurt dient de straf als gevolg niet te berekenbaar te zijn, zodat deze niet ingecalculeerd kan worden, bijvoorbeeld in een “true price”. In plaats daarvan dient de straf groot en toenemend te zijn, om zo respect en behoorlijk gedrag af te dwingen. Wetgeving tegen ecocide zou ditzelfde ook afdwingen met betrekking tot de criminele daad van het grootschalig of langdurig vernietigen van ecosystemen.

Illustratie van een (echte) beprijzing van onze planeet Aarde. Met dank aan Baukje Rooda.

Dan beloofde ik nog een relevante uitzondering op dat je een “true price” simpelweg betaalt aan een desbetreffend bedrijf. Dit is de constructie dat de extra betaling vrijwillig is, bovendien besteed wordt aan het oplossen van de problemen die de “true price” aangeeft, en daar bovendien ook het juiste bedrag voor is. Dit kan echter belangenverstrengeling veroorzaken. Een bedrijf creëert een probleem, maar ontvangt vervolgens ook geld om het probleem op te lossen. Met als gevolg het probleem dat het bedrijf zowel een belang heeft om het probleem aan te pakken, als een belang om het probleem niet aan te pakken, welke elkaar opheffen tot aan mogelijke onverschilligheid. En verder, is hetzelfde bedrijf wel de beste partij om de door haar veroorzaakte problemen op te lossen? Wellicht is een andere partij daar geschikter voor, en zijn daadwerkelijke prijzen dus weer passender dan “true prices”, om dan niet ongepast te ‘nudgen’.

Tot slot, wat zou iets beters kunnen zijn? In andere woorden, welk alternatief ondervindt niet de hier uiteengezette tekortkomingen? Oxford onderzoeker Joseph Poore geeft een voorbeeld voor specifiek de impact van eten op het milieu. Hij staat labels op eetwaren voor, niet met een “echte prijs” maar met het verbruik van water, uitstoot, gebruik van pesticiden en de impact op biodiversiteit. Het laatste is een kwalitatieve score, zodat dit gemixt wordt met verdere kwantitatieve informatie. Het geheel is soortgelijk als de labels op bijvoorbeeld koelkasten en lijdt niet aan de benoemde tekortkomingen van “true prices”. Zo wordt er bij de waardering geen aanspraak gemaakt op “de waarheid”, met alle consequenties daarvan van dien, waaronder misinformatie en geen waardering van onvervreemdbare of intrinsieke waarden. En zo blijft de consument dan ook vrij om de impacts zelf tegen normen, en waarden, aan te leggen. Op deze manier oordeelt de burger zelf en ontstaat het mogelijke spanningsveld met democratische waarden niet of minder. Ook is de methodiek die Poore ontwikkelt open source en transparant.

En dan nog de beantwoording van de door mij gestelde vraag. Waar, als ergens, is er een plek voor “true prices”? Als we in een wereld komen te leven met ecocidewetgeving, en de vernietiging van ecosystemen dus een criminele daad is, waar het ecosysteem voor informatievoorziening en het rechtssysteem competent is, zodat we er ook van uit kunnen gaan dat deze criminele daden effectief geweerd worden, en waar True Price middels boycots ook aan meewerkt, en waar dit bovendien ook geldt voor alle andere relevante rechten, zonder afbreuk van democratieën. Een uitermate uitdagende taak. Maar dan is er wat mij betreft ruimte voor “true prices”, tijdelijk, en als daarbij dan ook het ecosysteem voor informatieverspreiding zo competent is dat verscheidene soorten misplaatste aanspraken op de waarheid gecorrigeerd worden. En vanwege welke positieve invloed dan wel? En waarom slechts tijdelijk? Als een aansporing om echte markten te ontwikkelen. Als niet een verzwakking maar een versterking van het ecosysteem voor informatieverspreiding, en waarna de aansporende en gemodelleerde “true price” ook weer vervangen kan worden door een daadwerkelijke prijs. Uiteindelijk zijn er dan wellicht verschillende varianten van eenzelfde product waarbij de ethiek van het proces erachter varieert. En dat is niet hetzelfde als wat er nu gebeurd met “true prices”. Het past namelijk geheel binnen het huidige economische systeem. Maar dan wel binnen een verstevigd kader.

De mate waarin dit laatste een lastige conclusie is om te bereiken is voor een deel het gevolg van het taalgebruik met “true prices”. Het doet een aanspraak op de waarheid en is ondoorzichtigheid in wat er nou precies mee wordt bedoeld. Een herkenbare trend binnen CSR. Mijn consistente gebruik van aanhalingstekens in dit artikel rondom het concept true price heeft middels het afzwakken van die aanspraak op de waarheid hopelijk meegeholpen met het begrip.

* Dit is de afkorting voor: Investor State Dispute Settlement.

De Nederlandse Klimaatmissie

 

Bestrijd de klimaatcrisis met de Nederlandse Klimaatmissie. Dé missie waarin wetenschappers en jongeren samen gaan om in 10 jaar naar 0% CO2-uitstoot te gaan. De politici van nu doen te weinig en wij zitten straks met de sores. Lees de plannen in de folder & teken de petitie!

Lees hier de plannen in de folder: 

Teken hier de petitie.

 

Vacant

Vacant

Bestuurslid pers en promo | Beheert social media en pagina's van de afdeling op de site en is verantwoordelijk voor bekendheid in de regio en ledenwerving

Heb je interesse om bestuurslid pers en promo te worden? Mail dan naar noord-nederland@pinkpolitiek.nl, of bekijk eerst de functieomschrijving door op de afbeelding te klikken.

Vacant

Vacant

Bestuurslid politiek | Contactpersoon voor andere PJOs en fracties van de PvdD

Heb je interesse om bestuurslid politiek te worden? Mail dan naar noord-nederland@pinkpolitiek.nl, of bekijk eerst de functieomschrijving door op de afbeelding te klikken.

Vacant

Vacant

Bestuurslid acties | Zorgt voor voldoende activiteiten die van waarde zijn voor leden

Heb je interesse om bestuurslid acties te worden? Mail dan naar noord-nederland@pinkpolitiek.nl, of bekijk eerst de functieomschrijving door op de afbeelding te klikken.

Esther (zij/haar)

Esther (zij/haar)

Secretaris | Beheert de afdelingsmail en zorgt voor procedurele zaken

Ik ben Esther, ik ben 25 en woon samen met mijn partner en onze derpy chihuahua in Helpman (Groningen). Thuis hebben wij bijna 100 planten en staat het hele balkon vol met bakken met bijenbloempjes en kruiden. Op het moment ben ik bezig met een master geschiedenis, en vanaf september ga ik daar ook een master digital humanities bij doen. Ik hou me daarbinnen vooral bezig met de (on)duurzaamheid van digitale ontwikkelingen. Verder werk ik als barista en brand ik lekkere koffie. Mijn lievelingskleur is geel en ik hou van rode wijn. Ik heb veel zin in dit avontuur bij PINK! en ik hoop op deze manier iets bij te kunnen dragen aan een wereld waar we veel minder destructief omgaan met de planeet en de mens niet meer als oppermachtig zien tegenover andere levende wezens.

Joel (hij//die)

Joel (hij//die)

(Co-)Voorzitter | Beheert toezicht binnen het bestuur en creëert een goede groepsdynamiek
Penningmeester | Zorgt dat de begroting goed wordt benut en handelt declaraties af

Hi! Ik ben Joel, 29 jaar en studeer International Business aan de Rijksuniversiteit Groningen. Samen met Miroya deel ik de voorzittersfunctie om zo een frisse en bonte toevoeging aan onze afdeling te geven! Wat mij zo ontzettend fascineert is de dierenwereld. Als mens lijken we het allemaal beter te weten terwijl wij zó veel van allerlei diersoorten kunnen leren. De aarde kent autorijdende orang-oetans en schildernde dolfijnen en toch gaan we ze behandelen als objecten zonder enkele waarde. Zijn we echt slimmer dan de rest? Een ding is zeker: Als mens maken we ons vaak het meest druk over een heleboel onbelangrijke en onatuurlijke zaken. En juist daarom wil ik me inzetten om bepaalde dingen weer ongedaan te maken waar mijn passie ligt: De modewereld en lhbti*-gerelateerde zaken.

Vacant

Vacant

Juniorvoorzitter | Beheert toezicht binnen het bestuur van Noord Nederland en creëert een goede groepsdynamiek

Heb je interesse om juniorvoorzitter te worden? Mail dan naar noord-nederland@pinkpolitiek.nl, of bekijk eerst de functieomschrijving door op de afbeelding te klikken (onder functieomschrijvingen afdelingsbestuur – voorzitter). Juniorvoorzitters lopen in eerste instatie mee met het gehele afdelingsbestuur. Daardoor krijg je een breder inzicht op de verschillende taken en een gevoel voor de groepsdynamiek in het desbetreffende afdelingsbestuur. Je hoeft minder tijd te investeren dan de voorzitter. 

Bestuurslid X (X/X)

Bestuurslid X (X/X)

Bestuursfunctie | Omschrijving van de bestuursfunctie

Persoonlijke tekst 

–Dit kun je verwijderen nadat je het gelezen hebt! —

// Hoe werkt de popup? Volg de 3 stappen:

// 1. vergeet niet een naam voor de selector toe te voegen-> pop-up instellingen (tandwiel rechts beneden) -> geavanceerd -> advanced tab -> open by selector (vergeet de punt  voor de selector niet!)
Voorbeeld: .popupvoorzitter

// 2. activeer de selector op de “over mij” button op je template / afdelingspagina
-> op “over mij” klikken -> inhoud -> tekstbewerker -> “tekst” tab (staat naast “visueel”) -> de speciefke naam van de selector  naast “a class” tussen de haakjes zonder punt aanpassen.
Voorbeeld: […] a class=”popupvoorzitter”  […]

//3. Sla het direct op als template en geef de template een naam.