N.B. De hieronder beschreven opvattingen m.b.t. de kunstenares Tinkebell kunnen opgevat worden als een ondersteuning van haar werk. Dit reflecteert niet het officiële standpunt van PINK!. Wij zijn van het werk en de werkwijze van Tinkebell geen voorstander.
Met kunst kan de tijdsgeest worden uitgedrukt, morele misstanden aan de kaak worden gesteld, emoties opgeroepen of simpelweg schoonheid worden weergegeven. Hoe wordt er in de kunsten gereageerd op misstanden in de verhouding mens- dier? En hoe is aan de andere kant van dit spectrum de esthetiek van het dier gevat? Twee voorbeelden hiervan en hoe dit relevant is voor de actuele ontwikkelingen.
Door Zeno Snoei
Neerlands meest prominente kunstenaar die misstanden in deze relatie aan de kaak stelt is Tinkebell. Een scherpzinnige vrouw die onder andere twijfelachtige, openlijk moraliserende handelingen van mensen aan de kaak stelt. Een van haar projecten was ‘Save the males’ in 2007, waarbij ze de vernietiging van ca. 35 miljard mannelijke kuikens in de goeddeels onzichtbare bio-industrie naar de huiskamer van de consument wilde brengen. Bij haar stand op een beurs deed ze ‘live’ hetzelfde, namelijk de beestjes (dreigen) te doden in een versnipperaar. Verwensingen en afkeuringen waren haar deel door veelal dezelfde groep mensen die vlees uit de bio-industrie eet en om deze praktijk normaliter geen traan laat. Daarnaast zijn er ook mensen die om beide zaken wel een traan laten. Liever zien organisaties en individuen die de belangen van dieren aan het hart gaan, geen van beide praktijken.
Een ander project was ‘My dearest cat Pinkeltje’. Van haar overleden kat maakte ze een handtas. Hiermee kaartte zij wederom de ambigue houding van veel mensen aan. De groep bontdragende mensen bijvoorbeeld keurt het bont niet af, maar velen van hen willen niet dat iets in die vorm met hun kat of hond gebeurt. De emotionele relatie tussen mens en dier wordt op deze manier aan het oppervlak gebracht.
Het is goed dat mensen worden geconfronteerd met wat er eigenlijk achter de schermen gebeurd. Men kan zich in een dergelijk geval niet meer verschuilen. De projecten van Tinkebell roepen ook vragen op als hoe de mannelijke kuikens in de bio-industrie dit zinloze lot bespaard kan worden. Is het werkelijk nodig om meer dan de helft van de uitgebroede kuikentjes na geboorte direct te doden en als afval weg te gooien? Relevante vragen bij actuele, wrange gevolgen van de moderne samenleving.
Kunst die vooral is gericht op de esthetische waarde van dier en natuur vind je ook. Zo is de afbeelding van de groep zwanen van Harry Wysocki mooi uitgehoogd in het papier met een fijne, tastbare structuur. Het werk toont een lieflijk samenzijn van moederzwaan met kuikens. Nog steeds zien we dit prachtig in de natuur. Het werk herinnert er ons aan hoe mooi dier en natuur zijn en hoe goed we dit moeten koesteren. Hier moeten we ons best voor doen, want alleen met vervuilde sloten, onnatuurlijke oevers en een geasfalteerd land komen we er niet. Ongeacht de vraag of deze gedachtesprong wel of niet een idee van de kunstenaar was, is het goed te koppelen aan het werk. Het belang van bijvoorbeeld goede natuurwetgeving wordt hiermee wederom zichtbaar. [1]
Kwaliteiten van kunst en waardering of afkeuring voor facetten van onze samenleving gaan goed samen en versterken elkaar. Een mooie boodschap die we aan deze kunst kunnen ontlenen: koester de waarde van dier en milieu en steek je kop niet in het zand.