Door Zeno Snoei en Stéphanie van den Merkhof

Het eerste goede nieuws van het jaar: sinds 1 januari 2012 zijn legbatterijen in Nederland verboden. Het verbod geldt voor de hele Europese Unie, maar nog lang niet alle bedrijven zijn klaar met de bouw van ‘verrijkte kooien’. Het slechte nieuws: hier wordt weinig aan gedaan.

De legbatterij
Al ruim tien jaar wordt er gesproken over dit verbod, en eindelijk krijgen Europese kippen een iets beter leven. In een legbatterij kan een kip haar kooi niet uit en heeft ze geen beschikking over een legnest en een zitstok. Ook kan ze geen stofbad nemen. Kort gezegd: kippen kunnen hun natuurlijke gedrag niet vertonen en raken hierdoor gefrustreerd. Hun leefruimte heeft niet eens de grootte van een a4’tje. Dat legbatterijen slecht zijn voor het welzijn van de kip, staat al lang vast.

Het verbod
Al in 1999 werd er besloten tot het verbod. In Nederland zijn nog zo´n 25 bedrijven (het gaat hier om 2 miljoen kippen, op een totaal van 44 miljoen kippen) die nog werkende legbatterijen hebben. In het buitenland ligt dit percentage vele malen hoger. In Polen maak nog ongeveer 90% van de kippenbedrijven gebruik van de legbatterij, maar ook in Spanje, Italië en Griekenland is de batterij nog in gebruik. Kippenhouders binnen de EU die nog niet voldoen aan de nieuwe eisen, hebben nog tot 30 juni de tijd om hun stallen om te bouwen. Er bestaan nog geen maatregelen mochten ze ook die datum niet halen.

 
Nederlandse pluimveehouders zijn bang dat ze uit de markt geconcurreerd worden door landen die nog wel een goedkope productiemethode hanteren. Bedrijven die nog niet voldoen aan de nieuwe eisen, mogen hun eieren alleen in eigen land verkopen. Hun eieren mogen wel verwerkt worden in producten als mayonaise en pasta. Deze producten mogen wél geëxporteerd worden. De Nederlandse boeren vrezen voor concurrentievervalsing, zij worden namelijk wel verplicht tot het bouwen van verbeterde stallen.  

De alternatieven
Sinds 1 januari moeten kippen beschikking hebben over een ‘verrijkte kooi’, dit wil zeggen dat elke kip iets meer ruimte krijgt en beschikking heeft over een zitstok, strooiselbak en nestruimte. Volgens critici is dit nauwelijks een verbetering ten opzichte van de legbatterij.
Veel boeren stappen over op een scharrelstal. Hierdoor hebben de kippen meer binnenruimte en beschikking over buitenruimte. Op de scharrelstal bestaat ook kritiek. Zo pikken de kippen elkaar en verspreiden ziektes zich sneller. De snavels van scharrelkippen worden gekapt.
Een biologische kip heeft veel binnen- en buitenruimte, krijgt biologisch voer en de snavel wordt niet gekapt of bijgeslepen.

Verbetering?
De overgang van de legbatterij naar een ‘verrijkte kooi’ of scharrelstal is dus niet overwegend positief te noemen; het welzijn van de kippen wordt minimaal verbeterd. Daarnaast halen veel landen binnen de EU de gestelde datum niet, en blijven de legbatterijen voorlopig dus toch bestaan.
Nog meer slecht nieuws voor de kippen: staatssecretaris Bleker heeft het verbod op het doden van kippen door middel van een elektrisch waterbad verder uitgesteld. Uit onderzoek is gebleken dat niet alle kippen verdoofd worden door dit bad en dus onverdoofd aan de slachtlijn worden gehangen. Volgens Bleker bestaan er nog niet genoeg alternatieven voor de methode.
Ook heeft Bleker de pluimveehouders nog eens tien jaar de tijd gegeven voordat het verbod op het kappen van de snavels ingaat. Eigenlijk is dit al sinds 2011 verboden, maar de pluimveesector kreeg keer op keer ontheffing. Geen gelukkig nieuwjaar voor de Nederlandse kippen dus.

Hashtag: #armekippen

Stéphanie van den Merkhof is algemeen bestuurslid van PINK!, Zeno Snoei is lid van de PINK! redactie.
Ook meeschrijven? Stuur een mail naar stephanie[a]pinkpolitiek.nl